ثبت سالانه ۱۵۰ هزار شکستگی جدید در کشور/بی اطلاعی ۸۰ درصد افراد جامعه از وضعیت سلامت استخوان خود

به گزارش خبرنگار عصرپرس، دکتر لاریجانی، رئیس پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران، امروز شنبه 26 مهر ماه در نشست خبری به مناسبت هفته ملی سلامت استخوان، با تأکید بر اهمیت پیشگیری از پوکی استخوان و عوارض ناشی از آن، اظهار کرد: پوکی استخوان یکی از چالش‌های مهم سلامت عمومی است که به دلیل ماهیت خاموش بیماری، ممکن است تا زمان بروز شکستگی شناسایی نشود؛ ازاین‌رو، افزایش آگاهی مردم و توجه به سلامت استخوان در سنین میانسالی و سالمندی اهمیت ویژه‌ای دارد.

وی با اشاره به نتایج مطالعات انجام‌شده در کشور گفت: حدود ۳۰ درصد افراد بالای ۵۰ سال به پوکی استخوان مبتلا هستند و بخش قابل توجهی نیز با کاهش تراکم استخوان مواجه‌اند. این وضعیت با افزایش سن تشدید می‌شود و به‌ویژه در زنان سالمند، خطر بروز عوارض ناشی از پوکی استخوان را افزایش می‌دهد.

رئیس پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران با بیان اینکه کاهش تراکم استخوان یا استئوپنی نیز باید جدی گرفته شود، افزود: توجه به سلامت استخوان نباید صرفاً به افرادی محدود شود که به پوکی استخوان مبتلا شده‌اند؛ زیرا کاهش تراکم استخوان نیز می‌تواند زمینه‌ساز شکستگی در آینده باشد و شناسایی افراد در معرض خطر، نقش مهمی در پیشگیری از عوارض بیماری دارد.

شکستگی؛ مهم‌ترین پیامد خطرناک پوکی استخوان

دکتر لاریجانی با تأکید بر اینکه خطر اصلی پوکی استخوان، عوارض ناشی از شکستگی است، تصریح کرد: ممکن است فرد مبتلا از بیماری خود اطلاعی نداشته باشد و حتی یک زمین‌خوردن ساده یا ضربه‌ای خفیف به شکستگی منجر شود. در چنین شرایطی، شکستگی می‌تواند سلامت فرد را به‌طور جدی تحت تأثیر قرار دهد و حتی حیات او را تهدید کند.

وی با اشاره به آمار شکستگی‌های جدید در کشور اظهار کرد: بر اساس اطلاعات ثبت‌شده در پژوهشگاه طی حدود شش سال گذشته، سالانه حدود ۱۵۰ هزار مورد شکستگی جدید در کشور ثبت می‌شود. بخشی از این شکستگی‌ها پیامدهای بسیار جدی دارند و می‌توانند به مرگ بیمار یا ایجاد ناتوانی‌های طولانی‌مدت منجر شوند.

وی با اشاره به نتایج مطالعات پژوهشگاه درباره وضعیت سلامت استخوان در سالمندان افزود: در زنان بالای ۶۵ سال، حدود ۶۲ درصد به پوکی استخوان و ۳۳ درصد به کاهش تراکم استخوان مبتلا هستند و تنها حدود پنج درصد از نظر تراکم استخوان در وضعیت طبیعی قرار دارند. در مردان این گروه سنی نیز حدود ۶۲ درصد پوکی استخوان و ۱۸ تا ۲۰ درصد کاهش تراکم استخوان دارند و سهم مردان دارای تراکم طبیعی استخوان حدود ۲۰ درصد است.

رئیس پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران ادامه داد: پیامدهای شکستگی تنها به مشکلات جسمی و درمان بیمار محدود نمی‌شود، بلکه هزینه‌های اقتصادی و اجتماعی قابل توجهی نیز به خانواده‌ها و نظام سلامت تحمیل می‌کند. هزینه‌های بستری، درمان، مراقبت‌های پس از ترخیص و توان‌بخشی، در کنار کاهش توانایی فرد برای بازگشت به فعالیت‌های شغلی و اجتماعی، بخشی از بار ناشی از این عارضه است.

افزایش خطر شکستگی مجدد پس از نخستین شکستگی

دکتر لاریجانی با تأکید بر ضرورت پیگیری بیماران پس از وقوع شکستگی گفت: پس از نخستین شکستگی، احتمال بروز شکستگی‌های بعدی افزایش می‌یابد و بر اساس آمار مطرح‌شده در این نشست، این خطر می‌تواند حدود دو برابر شود. بنابراین، درمان شکستگی اولیه به‌تنهایی کافی نیست و باید برای پیشگیری از تکرار آن نیز برنامه‌ریزی شود.

وی با اشاره به همکاری پژوهشگاه با وزارت بهداشت در این زمینه اظهار کرد: برنامه‌ای مشترک برای شناسایی و پیگیری بیمارانی که با شکستگی به بیمارستان مراجعه می‌کنند، در حال اجراست تا این افراد پس از دریافت خدمات درمانی، از آموزش‌ها و مراقبت‌های لازم برای پیشگیری از شکستگی مجدد بهره‌مند شوند.

به گفته وی، این برنامه در تعدادی از دانشگاه‌های علوم پزشکی اجرا شده و در برخی بیمارستان‌های تهران نیز در حال پیاده‌سازی است. در چارچوب این طرح، بیماران پس از مراجعه به بیمارستان، آموزش‌های لازم را دریافت می‌کنند و وضعیت سلامت آنها به‌صورت مستمر مورد پایش قرار می‌گیرد تا اقدامات پیشگیرانه برای کاهش خطر شکستگی مجدد انجام شود.

ناآگاهی از وضعیت سلامت استخوان؛ چالش مهم پیشگیری

رئیس پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران، یکی دیگر از مشکلات اساسی در کنترل پوکی استخوان را ناآگاهی افراد از وضعیت سلامت استخوان‌های خود دانست و گفت: بسیاری از افرادی که در بزرگسالی دچار شکستگی می‌شوند، پیش از وقوع آن از مشکلات استخوانی خود اطلاعی ندارند.

وی با اشاره به آمار مطرح‌شده درباره میزان آگاهی افراد افزود: بر اساس این آمار، حدود ۸۰ درصد افراد از ابتلای خود به مشکلات استخوانی آگاهی ندارند. این موضوع نشان می‌دهد که باید علاوه بر توسعه اقدامات تشخیصی و درمانی، برنامه‌های مؤثرتری برای افزایش آگاهی عمومی و ترغیب افراد به پیگیری وضعیت سلامت استخوان خود اجرا شود.

دکتر لاریجانی با تأکید بر نقش رسانه‌ها در ارتقای سواد سلامت جامعه خاطرنشان کرد: اطلاع‌رسانی درباره پوکی استخوان نباید تنها به زمان بروز بیماری یا شکستگی محدود شود، بلکه لازم است مردم از سنین میانسالی نسبت به اهمیت سلامت استخوان، عوامل خطر و راه‌های پیشگیری آگاهی پیدا کنند.

وی در پایان تأکید کرد: پیشگیری از پوکی استخوان و شکستگی‌های ناشی از آن، علاوه بر حفظ سلامت و استقلال افراد، می‌تواند از تحمیل هزینه‌های سنگین درمانی و اجتماعی به خانواده‌ها و نظام سلامت جلوگیری کند. ازاین‌رو، همکاری نهادهای سلامت، مراکز پژوهشی و رسانه‌ها برای افزایش آگاهی عمومی و شناسایی به‌موقع افراد در معرض خطر ضروری است.

خبرنگار: محسن ولی‌زاده