وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی:
رسانه‌ها باید در ارتقای سواد سلامت و خودمراقبتی مردم نقش‌آفرینی کنند/خسارت ۸ همتی نظام سلامت در جنگ
وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با تأکید بر نقش رسانه‌ها در حوزه سلامت، گفت: ارتقای سواد سلامت، خودمراقبتی، غربالگری و پیشگیری با همفکری و هم‌افزایی رسانه‌ها می‌تواند به کاهش بار مشکلات حوزه سلامت کمک کند.
به گزارش عصرپرس، محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، در نشست خبری با اصحاب رسانه، با اشاره به روزهای سخت سپری‌شده در حوزه سلامت، اظهار کرد: در این ایام، روزگار سختی بر حوزه سلامت گذشت؛ هم از نظر آسیب‌هایی که به مردم وارد شد و هم آسیب‌هایی که به زیرساخت‌های سلامت، از جمله بیمارستان‌ها وارد شد.
وی افزود: در طول صحبت، اگر فرصت شود، درباره آسیب‌های واردشده به زیرساخت‌های سلامت توضیح خواهم داد؛ اما در این ایام، شهدای زیادی را تقدیم مردم و کشور کردیم و همکاران ما در اوج بحران‌های جنگ در صحنه بودند.
وزیر بهداشت ادامه داد: بسیاری از اقدامات و ازخودگذشتگی‌های همکاران حوزه سلامت، از پرستاران و پزشکان گرفته تا نیروهای خدمات سلامت و بهداشت، در این ایام دیده نشد و من به سهم خودم لازم می‌دانم از همه این عزیزان تشکر کنم.
ظفرقندی با اشاره به نقش رسانه‌ها در حوزه سلامت گفت: ما با رسانه یک بحث گزارش داریم، یک بحث پرسش و پاسخ داریم و یک بحث نیز در جهت ارتقای سلامت و همفکری در حوزه سلامت است.
وی تصریح کرد: وقتی سیستم جدیدی می‌خواهد در حوزه سلامت جاری شود یا اساساً قرار است یک سیستم جدید مستقر شود، برای مثال پزشکی خانواده، نیاز به فرهنگ‌سازی و توضیح دارد و بدون اطلاع‌رسانی، تبدیل یک نظام بی‌نظام به یک نظام ساختارمند کار ساده‌ای نیست. قطعاً رسانه‌ها باید در این زمینه نقش بسیار مهمی ایفا کنند.
وزیر بهداشت با تأکید بر اهمیت نقش مردم در حوزه سلامت گفت: به این نتیجه رسیده‌ایم و در حال انجام اقداماتی هستیم که حوزه سلامت فقط در اختیار ما نیست و حتی فقط مربوط به حوزه سلامت هم نیست؛ حوزه سلامت به سواد سلامت مردم و خودمراقبتی برمی‌گردد.
ظفرقندی افزود: در اینجاست که از رسانه‌ها استدلال، کمک، همفکری و هم‌افزایی می‌خواهیم تا بتوانیم با خودمراقبتی، غربالگری و پیشگیری، بار مشکلات حوزه سلامت را کاهش دهیم.
وی با اشاره به اهمیت تشخیص به‌موقع بیماری‌ها اظهار کرد: اگر یک بیمار سرطانی به‌موقع تشخیص داده شود و سواد سلامت و خودمراقبتی را بداند، امکان درمان کامل وجود دارد. برای مثال، در مورد خانمی که به سرطان سینه مبتلا می‌شود، طبیعی است که اگر بیماری به‌موقع تشخیص داده شود، درمان قطعی امکان‌پذیر است؛ اما لازمه آن سواد سلامت است.
وزیر بهداشت ادامه داد: من همه‌جا گفته‌ام تشخیص سرطان، تشخیص سرطان تیروئید و تشخیص بسیاری از این بیماری‌ها با خود مردم است، نه کادر درمان؛ خود مردم هستند که متوجه می‌شوند توده‌ای در بدنشان وجود دارد و برای مراجعه اقدام می‌کنند.
ظفرقندی خاطرنشان کرد: اگر فرد متوجه شود که باید به وجود این توده اهمیت بدهد، کار ما و مردم آسان می‌شود و بیماری در مراحل پایین‌تر تشخیص داده شده و درمان کامل می‌شود؛ اما اگر فرد بی‌توجه باشد، توجه نکند، غربالگری سالانه را فراموش کند و مواردی از این دست را رعایت نکند، طبیعی است که بار سلامت سنگین می‌شود و درمان‌ها نیز گاهی پرهزینه و حتی لاعلاج می‌شوند.
وی با تأکید بر ضرورت همکاری رسانه‌ها گفت: خواهش ما این است که شما همفکری و هم‌افزایی کنید و ما بتوانیم شما را به‌عنوان یک پایه اصلی سلامت برای بهداشت و موضوعاتی که ممکن است در حوزه اجتماعی به سلامت مردم آسیب بزند، در کنار خود داشته باشیم؛ این اصلاً کار رسانه است.
وزیر بهداشت در ادامه به عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت اشاره کرد و گفت: آقای رئیس‌جمهور نیز خیلی پیگیر بحث عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت (SDH) است و این موضوع فقط کار حوزه سلامت نیست و رسانه می‌تواند در این زمینه نقش داشته باشد.
ظفرقندی افزود: اگر بحث آلودگی هوا، تصادفات و موضوعات متعدد دیگری که در این زمینه وجود دارد مطرح شود، می‌توانیم قبل از اینکه این مسائل به بیماری و مرگ برسند، وارد عمل شویم؛ چراکه اینها موضوعات کمی نیستند.
وی ادامه داد: ما سالانه 50 هزار نفر را بر اثر آلودگی هوا از دست می‌دهیم. همه تلاشی که در حوزه درمان انجام می‌دهیم، اگر در کنار آن به عوامل مؤثر بر سلامت توجه نکنیم، کافی نیست.
وزیر بهداشت گفت: در حوزه جمعیت چقدر تلاش می‌کنیم که از ناباروری جلوگیری کنیم و سالانه از فوت سه هزار نفر در تصادفات و 2 هزار نفر در اثر آلودگی هوا جلوگیری کنیم. اینها انسان‌های سالم و کارآمدی هستند که از دست می‌روند و این موارد، موضوعاتی است که در حوزه سلامت درباره آنها استدلال و تلاش می‌کنیم.
ظفرقندی در پایان مقدمه سخنان خود با اشاره به حضور خبرنگاران و همکاران حوزه سلامت در نشست، اظهار کرد: در مباحث امروز نیز سوالاتی مطرح شد و در خدمت شما هستیم. همکاران من و معلمان محترم نیز تشریف دارند که اگر توضیح بیشتری لازم باشد، ارائه خواهند کرد.
66 هزار مجروح جنگ به‌صورت رایگان درمان شدند
وی با اشاره به عملکرد حوزه سلامت در ایام جنگ، گفت: در تمام ایام جنگ، مراقبت از مادران باردار تعطیل نشد و حتی یک مورد واکسیناسیون نیز به تعویق نیفتاد؛ این در حالی است که در برخی کشورهای دیگر، 60 درصد واکسیناسیون انجام نشد.
وی افزود: در حوزه پژوهش نیز با وجود همه مشکلاتی که در کشور وجود دارد، روند نزولی که طی چند سال گذشته آغاز شده بود، اکنون شیب صعودی پیدا کرده است.
وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با اشاره به خدمات درمانی ارائه‌شده در دوران جنگ، اظهار کرد: حدود 66 هزار مجروح در زمان جنگ به‌صورت رایگان درمان شدند.
ظفرقندی همچنین درباره بازرسی‌های وزارت بهداشت و رسیدگی به شکایات، گفت: در یک سال گذشته حدود 15 هزار پرونده در این زمینه تشکیل شده است که بخشی از آنها به صدور حکم و رأی منجر شده است. تشکیل پرونده و شکایت نیز طبیعتاً مقدمه رسیدگی به مواردی است که در آنها دریافت‌های غیرمتعارف صورت گرفته است.
وی ادامه داد: با معاونت درمان موضوعی را به‌عنوان یک کار اساسی پیگیری کرده‌ایم و ان‌شاءالله در آینده نزدیک سامانه‌ای راه‌اندازی می‌کنیم تا هر فردی که با مطالبه دریافت غیرقانونی یا غیرمتعارف مواجه شد، از طریق این سامانه مسیر مشخصی برای او تعیین شود تا هم درمانش انجام شود و هم پرداخت غیرقانونی نداشته باشد.
خسارت ۸ همتی نظام سلامت در جنگ
وزیر بهداشت با اشاره به حملات صورت‌گرفته به زیرساخت‌های حوزه سلامت، تصریح کرد: اگر در یک مجموعه بیش از 200 مرکز بهداشتی، بیش از 70 بیمارستان و حدود 300 آمبولانس مورد حمله قرار بگیرد، این نشانه زیر پا گذاشتن تمام اصول و قواعدی است که حتی در نظام جنگ‌ها وجود دارد؛ جنگ نیز اصولی دارد.
ظفرقندی افزود: همه مراکز دارویی، کارخانه‌های دارویی و مراکز تولید و تأمین دارو نیز مورد تهاجم قرار گرفتند و نزدیک 8 هزار میلیارد تومان، هزینه به زیرساخت‌های سلامت کشور ایران وارد و تخریب شده است.
وی با اشاره به حمله به بیمارستان اندیمشک، گفت: وقتی بیمارستان بمباران شد، شاید یک یا دو ساعت بعد با رئیس دانشگاه علوم پزشکی اهواز تماس گرفتم و پرسیدم چه اقداماتی انجام داده‌اند. البته پروتکل تعریف‌شده‌ای داشتیم و بیمارستان‌های معین از قبل آماده بودند؛ بنابراین تمام بیماران و مجروحان بیمارستان اندیمشک به بیمارستان دزفول منتقل شده بودند.
وزیر بهداشت ادامه داد: از رئیس دانشگاه علوم پزشکی اهواز پرسیدم آیا چیزی لازم است که از اهواز برای آنها بیاوریم، اما گفتند چیزی لازم نیست. این نشان می‌دهد که کار بیمارستان و پیگیری امور آن انجام شده بود.
ظفرقندی با اشاره به تلاش‌های کارکنان حوزه سلامت در ایام جنگ، اظهار کرد: آنچه بعضی اوقات در کلیپ‌ها می‌بینید، واقعاً ایثارگری و فداکاری حوزه سلامت است و رسیدگی‌ها، اقدامات اورژانس و کارهای مختلفی که در این ایام انجام شد، به نظرم قابل افتخار است و به همکارانمان در حوزه سلامت افتخار می‌کنیم.
وی درباره دریافت‌های غیرمتعارف در حوزه درمان نیز گفت: هر جا شکایتی مطرح شود، مطمئن باشید پیگیری می‌کنیم؛ اما اگر شکایتی نشود، باید ساختار درستی ایجاد کنیم. در این زمینه دو مسئله مطرح است؛ یکی اینکه تعرفه‌ها واقعی باشند و دیگری اینکه تعرفه‌ها به‌موقع پرداخت شوند. اگر این دو موضوع انجام شود، می‌توانیم ریشه این مسئله را از بین ببریم و راه خروجی از این بن‌بست پیدا کنیم.
وزیر بهداشت در بخش دیگری از سخنان خود درباره وضعیت دارو، گفت: شرایط دارویی کشور از اواسط سال 1404 به دلیل فعال شدن مکانیزم ماشه و مشکلات در انتقال ارز دارویی، یعنی انتقال ارز مورد نیاز برای تأمین دارو، با مشکلات جدی مواجه شد.
ظفرقندی افزود: مسیری که باید از کانال نیکو برای انتقال ارز طی می‌شد، با مشکلاتی مواجه شد و پس از آغاز جنگ نیز موضوع حمل‌ونقل دارو به مشکلات موجود اضافه شد.
وی با بیان اینکه بسیاری از کشورهای دنیا مواد اولیه دارویی خود را وارد می‌کنند، گفت: بسیاری از کشورهای اروپایی نیز مواد اولیه دارویی خود را از هند وارد می‌کنند، اما هند در تمام این ایام جنگ حتی یک کشتی حامل مواد اولیه دارویی را برای ما ارسال نکرد.
وزیر بهداشت ادامه داد: باید تعداد زیادی کشتی را عبور می‌دادیم تا بتوانند از این مسیر عبور کنند و مواد اولیه دارویی را به کشور برسانند و برای هر یک از این موارد، پیگیری‌های لازم برای پیدا کردن راه‌های جایگزین انجام شد.
ظفرقندی با اشاره به محدودیت حمل مواد دارویی از طریق هواپیما، اظهار کرد: وقتی مواد اولیه را با کشتی وارد می‌کنیم، وزن محموله چند هزار تن است و گاهی 2 تا 3 هزار تن مواد وارد می‌شود؛ در حالی که هواپیما حداکثر می‌تواند 20 تا 40 تن وارد کند. بنابراین باید دید این موضوع چقدر بار و هزینه اضافی ایجاد می‌کند.
وی تأمین دارو را یکی از وظایف اصلی حوزه بهداشت و درمان دانست و گفت: آخرین آماری که داریم نشان می‌دهد تعداد اقلام کمبود داروهای اساسی و حیاتی ما نسبت به قبل از شروع جنگ کمتر شده است.
وزیر بهداشت افزود: برخی داروها جایگزین دارند و نبود آنها آسیب جدی ایجاد نمی‌کند، اما تعداد کمبود اقلام اساسی و حیاتی دارویی اکنون کمتر از قبل از جنگ است و برای این موضوع راه‌های جبرانی و مسیرهای جایگزین را دنبال کرده‌ایم.
شرایط فعلی کشور برای حذف ارز ترجیحی دارو مناسب نیست
ظفرقندی در پاسخ به سوالی درباره حذف ارز ترجیحی دارو گفت: به این نتیجه رسیده‌ایم که با توجه به شرایط موجود کشور و دلایل مختلفی که همه شاهد آن هستیم، شرایط برای حذف ارز ترجیحی دارو مناسب نیست.
وی افزود: تمام تلاش خود را انجام دادیم و در کمیسیون تلفیق مجلس نیز این موضوع را مطرح کردیم و وقتی توضیحات ارائه شد، همه قانع شدند که شرایط فعلی برای این کار مناسب نیست؛ البته هدف‌گذاری کشور این است که در مسیر حرکت به سمت حذف ارز ترجیحی قرار بگیرد.
وزیر بهداشت ادامه داد: ما معتقدیم هر حرکتی باید قدم‌به‌قدم انجام شود. اگر حتی در یک قلم دارو، بیمه وارد حمایت شود و مابه‌التفاوت موجود را پوشش دهد، می‌توان این کار را انجام داد و اگر این مسیر مورد تأیید رئیس‌جمهور و دولت باشد، آن را ادامه خواهیم داد.
ظفرقندی درباره وضعیت پوشش بیمه‌ای نیروهای مسلح و تأمین اجتماعی نیز گفت: در مورد نیروهای مسلح به دلیل مسائل محرمانگی که دارند و در مورد تأمین اجتماعی نیز به دلیل اینکه کارگران عمدتاً با این موضوع موافق نیستند و طبیعتاً جامعه کارگری باید رضایت داشته باشد، فعلاً این کار انجام نشده است؛ اما موضوعی است که باید در شرایط مناسب به آن پرداخته شود.
بدهی ۷۵ همتی تامین اجتماعی به وزارت بهداشت
وی با اشاره به مطالبات بیمه تأمین اجتماعی از وزارت بهداشت اظهار کرد: تأمین اجتماعی حدود 74هزار میلیارد تومان مطالبه دارد و طبیعتاً بخشی از این مطالبات مربوط به حوزه دارویی کشور است و باید این نقدینگی تأمین شود تا چرخ کارخانه‌های دارویی به کار خود ادامه دهد.
وزیر بهداشت افزود: این موضوع را پیگیری کرده‌ایم و به توافق‌هایی با آقای سالاری، رئیس سازمان تامین اجتماعی رسیده‌ایم که ان‌شاءالله از هفته گذشته پرداخت بدهی‌ها را به‌تدریج آغاز کنند.
ظفرقندی در ادامه با اشاره به موضوع واقعی شدن تعرفه‌های پزشکی گفت: من در حوزه دانشگاه کار کرده‌ام، در بیمارستان بوده‌ام و اکنون نیز در مسئولیتی که هستم، یکی از کارهای اساسی که انجام داده‌ایم، واقعی شدن تعرفه‌ها بوده است.
وی ادامه داد: یکی از اقدامات اساسی این بود که دو جزء فنی و حرفه‌ای تعرفه‌ها را از یکدیگر مجزا کنیم. امروز در جزء حرفه‌ای، برای همه کسانی که در این حوزه فعالیت می‌کنند، قدم‌های بزرگی در جهت واقعی شدن تعرفه‌ها برداشته شده است.
وزیر بهداشت با اشاره به موضوع عدالت بین‌رشته‌ای اظهار کرد: موضوع دوم، عدالت بین‌رشته‌ای است که به کتاب ارزش‌های نسبی برمی‌گردد. مشکلی که در این زمینه داشتیم این بود که معیار یا شاقول عدالت بین‌رشته‌ای در کتاب ارزش‌های نسبی، فاصله زیادی با وضعیت مطلوب داشت.
ظفرقندی تصریح کرد: در دو سال گذشته با قاطعیت عرض می‌کنم که این فاصله‌ها را از بین برده‌ایم و اکنون 90 درصد مواردی که ناترازی وجود داشت و عدالت بین‌رشته‌ای در آنها رعایت نشده بود، اصلاح شده است.
وی افزود: اکنون در سال سوم، هدف‌گذاری ما برای عدالت بین‌رشته‌ای این است که در یک برنامه سه‌ساله، هم در زمینه واقعی شدن تعرفه‌ها و هم در زمینه عدالت بین‌رشته‌ای قدم‌های لازم برداشته شود و ان‌شاءالله امسال قدم آخر این مسیر را برمی‌داریم.
وزیر بهداشت گفت: در دو سال گذشته، 90 درصد جزء حرفه‌ای بر اساس ارزش‌های واقعی یا تعرفه واقعی اعمال شده است. در جزء فنی نیز اقدامات جانبی به موضوعاتی مانند تورم و تغییرات قیمت مربوط می‌شود و طبیعتاً دولت باید هزینه‌های این بخش را تأمین کند.
ظفرقندی ادامه داد: در بخش خصوصی نیز اقداماتی در جزء فنی انجام شده و تا حدودی تعیین تکلیف صورت گرفته است و ترکیب این موارد و اصلاح آن نیز در دستور کار قرار دارد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود درباره اصلاح شرایط معیشتی و حقوقی کارکنان و کادر سلامت گفت: بخش دوم برنامه ما، اصلاح شرایط معیشتی و حقوقی پرسنل و کادر سلامت است و در حدی که بودجه و پیگیری‌های ما اجازه دهد، چه در بخش بهداشت و چه در بخش درمان و پزشکان، این موضوع را دنبال می‌کنیم.
وزیر بهداشت افزود: در بخش بهداشت کار را شروع کرده‌ایم و پرداختی آنها را افزایش داده‌ایم. در حوزه پرستاری نیز سعی کردیم اضافه‌کار آنها را افزایش دهیم؛ این مبلغ از حدود 25 تا 30 تومان افزایش پیدا کرده و در تعرفه حوزه پرستاری نیز تغییراتی انجام شده است.
ظفرقندی اظهار کرد: اگر این دو مورد را با هم حساب کنیم، حدود 60 درصد افزایش داشته‌ایم که با توجه به شرایط کشور، به نظرم اقدام قابل توجهی است.
وی درباره پزشکان نیز گفت: سعی کردیم حداقل 60 درصد کار آنها را در بدو ورود به هر شهرستانی که هستند، پرداخت کنیم؛ چراکه کارانه آنها معمولاً با شش ماه تأخیر پرداخت می‌شد و هر زمان که امکان آن را داشتیم، این زمینه را فراهم کردیم و انجام دادیم.
وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با اشاره به ضرورت تأمین هزینه‌های حوزه سلامت از طریق بیمه‌های پایه گفت: پایه تأمین هزینه‌ها باید بیمه‌ها باشند و افزایش قیمت‌ها متناسب با تورم کشور، در حوزه دارو، تجهیزات و خدمات اجتناب‌ناپذیر است.
وی افزود: برای اینکه این تورم به مردم فشار وارد نکند، چاره‌ای جز این نیست که بیمه سلامت، بیمه تأمین اجتماعی، بیمه نیروهای مسلح و به‌طور کلی بیمه‌های پایه این افزایش قیمت را تقبل و پوشش دهند.
ظفرقندی ادامه داد: در قانون بودجه، افزایش اعتباری دیده شده است؛ برای نمونه، برای بیمه سلامت 85 هزارمیلیاردتومان فروش سهام در نظر گرفته شده که در قالب سهام به بیمه سلامت اختصاص می‌یابد، اما اجرای پروژه فروش سهام در بازار بورس و تعیین آن در وزارت امور اقتصادی و دارایی، فرایندی طولانی و سخت است و باید پیگیری شود تا به نتیجه برسد.
وزیر بهداشت با اشاره به نگرانی درباره افزایش هزینه‌های درمانی تأکید کرد: برای جلوگیری از افزایش فشار هزینه‌ها بر مردم، در حوزه‌های مختلف، به‌ویژه دارو، تأکید، پیگیری و نظارت کرده‌ایم که تا زمانی که پوشش بیمه‌ای برای یک دارو فراهم نشده، افزایش قیمت آن انجام نشود و این، شرط و اصل در نظر گرفته‌شده برای بخش دارویی بوده است.
درمان رایگان کودکان زیر هفت سال
وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه سلامت اظهار کرد: در کشور کارهایی در حال انجام است که قابل ارائه و حتی قابل افتخار برای حوزه سلامت است و انجام آنها نیز از وظایف نظام سلامت محسوب می‌شود.
ظفرقندی گفت: درمان تمام کودکان زیر هفت سال به‌صورت رایگان انجام می‌شود. همچنین تمام کودکانی که کاهش شنوایی دارند و نیازمند کاشت حلزون هستند، که حداقل سه هزار مورد در کشور هستند، با توجه به هزینه‌های ارزی سنگین این خدمات، به‌صورت رایگان تحت درمان قرار می‌گیرند.
وی افزود: بستری بیماران مبتلا به سرطان نیز به‌صورت رایگان انجام می‌شود و بیمارانی که در دهک‌های پایین قرار دارند و سرپرست خانوار یا زنان سرپرست خانوار هستند، تحت پوشش 90 تا 100 درصدی هزینه‌ها قرار دارند.
وزیر بهداشت با اشاره به خدمات رایگان به مصدومان حوادث تصریح کرد: سال گذشته حدود 660 هزار مورد تصادفی را در کشور درمان کردیم که این خدمات نیز به‌صورت رایگان تحت پوشش قرار گرفت.
ظفرقندی گفت: بیماران خاص نیز از جمله مواردی هستند که باید از طریق بیمه‌ها پیگیری شوند تا بار هزینه‌های درمانی بر دوش مردم کاهش یابد. همچنین کمک‌هایی از سوی هیئت امنای صرفه‌جویی ارزی انجام می‌شود.
تاب‌آوری نظام سلامت در بحران‌ها قابل خدشه نیست
وزیر بهداشت در ادامه با اشاره به تجربه‌های گذشته در مدیریت بحران اظهار کرد: تجربه‌های گذشته باعث شده است بتوانیم در حوزه سلامت سازماندهی خوبی داشته باشیم. دوستان ما چه در دوران جنگ تحمیلی هشت‌ساله و چه بعدها در بحران‌های مختلف، به‌تدریج و با رعایت مسائل علمی، دستاوردها و پروتکل‌های علمی را به جایی رسانده‌اند که به‌عنوان کارشناس حوزه تروما و بحران، مطمئنم تاب‌آوری نظام سلامت در بحران‌ها بدون تردید قابل خدشه نیست و هر روز نیز بهتر می‌شود.
وی با اشاره به عملکرد کادر سلامت در جریان جنگ روزه گفت: تأثیر بمباران بر پرستاران در بخش‌های مراقبت‌های ویژه در شهرهای مختلف وجود داشت. شاید دو، سه مورد از این موضوع در قالب کلیپ منتشر شده باشد، اما ما این موارد را از نزدیک می‌بینیم.
ظفرقندی ادامه داد: در همان جنگ 12 روزه، بیمارستان شهدای تجریش با شرایط بسیار دشواری مواجه شد. میدان تجریش پر از آب شده بود، تمام خیابان شریعتی آب گرفته بود و بر اثر بمباران، لوله‌های آب ترکیده بود؛ به‌گونه‌ای که خودروها نمی‌توانستند برای انتقال مجروحان تردد کنند، اما کادر سلامت و بیمارستان با وجود آب‌گرفتگی تا زانو، مجموعه‌ها را منتقل کردند.
برپایی 18 بیمارستان صحرایی در مراسم تشییع رهبر شهید
وزیر بهداشت با اشاره به مراسم تشییع پیکر رهبر شهید انقلاب گفت: در مراسم تشییع، 30 تا 40 میلیون نفر در شهرهای تهران، مشهد و قم حضور پیدا کردند و این مراسم در گرمای بالای 40 درجه و با ازدحام برگزار شد. به‌طور طبیعی انتظار داشتیم با توجه به این شرایط، آسیب‌هایی به مردم وارد شود، اما سازماندهی اورژانس به‌گونه‌ای بود که این موضوع مدیریت شد.
وی افزود: مدت‌ها درباره این موضوع بحث می‌کردیم که اگر اتفاقی در مصلی رخ دهد، با توجه به ازدحام جمعیت چگونه باید به مجروح رسید. بر همین اساس، سازماندهی کردیم که اورژانس در محل، نیروی پیاده و نیروی موتورلانس داشته باشد و 18 بیمارستان صحرایی در تهران، مشهد و قم برپا شد تا بتوانیم در همان محل خدمات اولیه را ارائه کنیم.
ظفرقندی گفت: در مراسم تشییع پیکر شهید حاج قاسم سلیمانی در کرمان، بیش از 70 نفر جان خود را از دست دادند، اما در این مراسم، با افتخار می‌گویم که حتی یک نفر فوت نکرد؛ با وجود اینکه افراد مسن و افرادی با بیماری‌های قلبی و دیابت در مراسم حضور داشتند.
وی ادامه داد: پنج مورد ایست قلبی اتفاق افتاد که حتی یک مورد از این پنج نفر نیز فوت نکرد؛ زیرا با سرعت به آنها رسیدگی شد، عملیات احیا با سرعت انجام گرفت و با بالگرد منتقل شدند و همه آنها نجات پیدا کردند.
وزیر بهداشت اظهار کرد: از آقای دکتر آخوندزاده خواهش کردم این موضوع را پیگیری کنند، زیرا تا جایی که من سراغ دارم، نمونه‌ای از حضور 30 تا 40 میلیون نفر در مراسمی در گرمای شدید و سازماندهی این‌چنینی، شاید در دنیا وجود نداشته باشد و می‌توان این تجربه را به‌عنوان یک الگوی قابل ارائه در مجامع بین‌المللی مطرح کرد.
ظفرقندی گفت: امیدواریم جنگ هرچه زودتر با عزت و سربلندی ملت ایران و پرچم ایران به پایان برسد و این مسائل ایجاد شود.
پزشکی خانواده و نظام ارجاع را از اولویت‌های نظام سلامت است
وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در ادامه، پزشکی خانواده و نظام ارجاع را از اولویت‌های نظام سلامت عنوان کرد و گفت: ما می‌خواهیم به نظامی دست پیدا کنیم که هم در بیش از 100 کشور دنیا اجرا می‌شود و هم در قانون برنامه پیش‌بینی شده است؛ زیرا بدترین چیز، بی‌نظمی و بی‌ساختاری است.
وی افزود: اکنون ممکن است بیماری به پزشک مراجعه کند، نسخه دریافت کند و اصلاً از آن استفاده نکند و بعد به پزشک دیگری مراجعه کند. حتی ممکن است مشخص نباشد فرد برای یک سرماخوردگی به پزشک عمومی مراجعه می‌کند یا به فوق‌تخصص ریه. این وضعیت موجب هدررفت آزمایش‌ها، ام‌آر‌آی و سی‌تی‌اسکن و افزایش هزینه‌های حوزه سلامت می‌شود.
ظفرقندی با اشاره به سهم سلامت از اقتصاد کشور اظهار کرد: آنچه در قانون برنامه پیش‌بینی شده، اختصاص هفت درصد تولید ناخالص داخلی به حوزه سلامت است. البته در کشورهایی که 14 درصد از تولید ناخالص داخلی خود را به سلامت اختصاص می‌دهند نیز شرایط تابع قانون نظام پزشکی خانواده است و مشکلاتی وجود دارد؛ برای مثال در کانادا و انگلیس نیز ممکن است افراد معطل شوند، اما در نهایت ساختاری وجود دارد.
وی ادامه داد: کاری که ما انجام داده‌ایم، به تصدیق کسانی که در این حوزه هستند، در زمینه اجرای برنامه، سازماندهی پرونده الکترونیک، نظام ارجاع الکترونیک، نوبت‌گیری الکترونیک و همه موارد لازم در سیستم، بی‌سابقه است.
وزیر بهداشت گفت: این برنامه در 64 شبکه اجرا شده و هر شبکه در دانشگاه مربوط قرار دارد. ما این کار را به‌عنوان یک الگو برای پیشران بودن و شناسایی نقاط قوت و ضعف آغاز کردیم.
وی با اشاره به بازدید اخیر خود از بوشهر افزود: همین هفته اخیر در بوشهر، مرکزی را که نظام ارجاع سطح دو در آن اجرا شده بود و یک درمانگاه بود، بازدید کردم. تمام برنامه‌ها منظم بود؛ ارجاع به سطح سه و سطح یک انجام می‌شد، بازخورد وجود داشت و این موضوع باعث خوشحالی شد.
ظفرقندی درباره سازوکار نظام ارجاع توضیح داد: نظام ارجاع یعنی برای هر فرد و هر خانواده، یک پزشک معین تعریف شود. این پزشک محل رجوع اولیه است و اگر لازم باشد، بیمار را به متخصص ارجاع می‌دهد و اگر نیاز به بستری وجود داشته باشد، بیمار به سطح سه ارجاع می‌شود. این فرایند در یک سامانه از سطح یک تا سه و از سه به یک، بازخورد داده می‌شود.
وی تأکید کرد: این نظام می‌تواند موجب شود بیماران با حفظ کرامت، دسترسی عادلانه داشته باشند. بیمار روستایی نباید در شهر بچرخد تا یک پزشک پیدا کند؛ مسیر او مشخص می‌شود، نوبت‌گیری انجام می‌شود و وقتی به مرکز درمانی مراجعه می‌کند، ساعت مراجعه‌اش مشخص است.
وزیر بهداشت افزود: از سوی دیگر، هزینه‌های ما در آزمایشگاه و تصویربرداری به‌شدت کاهش پیدا می‌کند و عدالت در دسترسی برقرار می‌شود.
ظفرقندی درباره روند اجرای این طرح گفت: ما اجرای برنامه را از 64 شهرستان شروع کردیم تا قدم‌به‌قدم نقاط ضعف را پیدا کنیم و منابع آن نیز تأمین شود. اگر تأمین منابع انجام شود، با توجه به زحمات همکاران، مطمئن هستیم اگر با همین روند پیش برویم، تا پایان امسال می‌توانیم تعداد شهرستان‌های تحت پوشش را به 300 شهرستان افزایش دهیم.
وزیر بهداشت در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به روابط ایران و روسیه اظهار کرد: ایران و روسیه به‌عنوان دو کشور همسایه و همچنین کشوری که در شرایط مختلف کمک‌کننده بوده است، در دو بخش عمده با یکدیگر همکاری دارند؛ یکی در حوزه آموزش پزشکی و دانشجویی و دیگری در حوزه سلامت، درمان و دارو.
وی با تشکر از کمک‌های روسیه در این ایام گفت: از کمک‌هایی که در این ایام از طریق حمل‌ونقل انجام شد، تشکر می‌کنیم.
ظفرقندی در حوزه آموزش پزشکی نیز گفت: کاری که در حال ساماندهی است، این است که مسیرهای نامناسبی که قبلاً ایجاد شده بود، اصلاح شود و مسیرها به‌صورت مستقیم، شفاف، معتبر و استاندارد باشند.
وی ابراز امیدواری کرد: امیدواریم این همکاری‌ها در حوزه آموزش پزشکی و سلامت گسترش پیدا کند.
7300 تخت بیمارستانی جدید در دولت چهاردهم ایجاد شده است
وزیر بهداشت درمان و آموزش پزشکی با اشاره به ضرورت بازسازی و نوسازی بیمارستان‌ها اظهار کرد: در کشورهای مختلف، از جمله فرانسه، بارها شاهد بوده‌ام که بخش‌هایی از بیمارستان‌ها در حال ساخت‌وساز و بازسازی هستند و این موضوع نشان می‌دهد که بازسازی و نوسازی بیمارستان‌ها یک فرآیند مستمر است.
وی افزود: بخشی از بیمارستان‌ها باید به‌صورت مرتب از چرخه خارج و بازسازی شوند و بخش‌های جدید نیز ایجاد شود. در حال حاضر حدود هزار تخت فرسوده داریم که طبیعی است بخشی از آنها بازسازی شود.
وزیر بهداشت ادامه داد: در همین دولت چهاردهم تاکنون 7300 تخت بیمارستانی جدید ایجاد شده است و تا پایان سال نیز 2000 تخت جدید دیگر ایجاد خواهد شد؛ بنابراین، بازسازی و توسعه تخت‌های بیمارستانی یک فرآیند مستمر است که در حال انجام است.
ظفرقندی با اشاره به شرایط بودجه‌ای کشور گفت: متأسفانه در شرایطی که در برخی حوزه‌ها مشکل بودجه ایجاد می‌شود، نخستین مواردی که معمولاً حذف یا کنار گذاشته می‌شوند، بودجه ساخت‌وساز، بودجه عمرانی و تملک دارایی‌های سرمایه‌ای است، اما ایجاد 7300 تخت بیمارستانی جدید در همین شرایط سخت، اقدام خوبی است و مطمئن باشید که این موضوع را پیگیری می‌کنیم.
روند نزولی جمعیت یک هشدار است
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به وضعیت جمعیتی کشور اظهار کرد: شرایط بسیار بدتر از ما در کشورهایی مانند کره، ژاپن و بسیاری از کشورهای دنیا نیز وجود دارد. آنچه باید به آن فکر کنیم، ریشه‌یابی این مسئله است و برای حل آن، عزم ملی و رویکرد علمی دو شرط اساسی هستند.
وزیر بهداشت افزود: بحث جمعیت و فرزندآوری موضوعی است که همه دست‌اندرکاران و بخش‌های مختلف دولت باید در آن مشارکت داشته باشند و همه بخش‌ها باید در این زمینه سرمایه‌گذاری کنند.
ظفرقندی با اشاره به شاخص‌های جمعیتی کشور گفت: اگر بخواهم به‌صورت مشخص اشاره کنم، در حال حاضر نرخ باروری کلی (TFR) کشور حدود 1.35 است و روند جمعیتی کشور نزولی است. در سال 1403 برای نخستین‌بار میزان تولد در کشور به زیر یک میلیون رسید و به 979 هزار مورد رسید و در سال 1404 نیز این روند کاهشی بود. این مسئله یک هشدار است.
وی درباره عوامل مؤثر بر کاهش فرزندآوری گفت: عوامل ملی، اقتصادی، معیشتی، فرهنگی و اجتماعی در این موضوع مؤثر هستند و بخش درمان نیز یکی از این عوامل است، اما بخش عمده مسئله درمان نیست.
وزیر بهداشت ادامه داد: ما باید مراکز ناباروری را افزایش دهیم و مراکز باروری و درمان ناباروری را توسعه دهیم و صددرصد افزایش دهیم. همچنین باید مراکزی که خدمات مربوط به کودکان را ارائه می‌کنند، افزایش پیدا کنند.
ظفرقندی با تأکید بر اینکه مسئله اصلی صرفاً عدم تمایل به فرزندآوری نیست، اظهار کرد: خارج از تحلیل ما به این نتیجه رسیده‌ایم که مسئله اول، عدم تمایل نیست؛ بلکه مسئله اول، عدم ازدواج است.
وی افزود: در میان کسانی که ازدواج کرده‌اند، میزان فرزندآوری حدود 2.5 فرزند است که عدد خوبی است، اما تعداد بسیار زیادی از خانم‌ها و آقایان در سنین باروری مجرد هستند و حداقل 35 درصد این افراد مجردند. این موضوع تابع مسائل اقتصادی و مسائل مختلف دیگری است که باید روی آنها کار شود.
وزیر بهداشت با اشاره به نقش دستگاه‌های مختلف در این زمینه گفت: به همین جهت است که گفتم رسانه‌ها، وزارتخانه‌های مختلف و بخش‌های فرهنگی در این زمینه مسئولیت دارند و امیدواریم در ستاد جمعیت که سرکار خانم دکتر ظریف، همکار ارزشمند ما، مسئول آن هستند، کارهای خوبی که از امسال اجرایی شده است بتواند کمک کند تا این مسیر را سریع‌تر طی کنیم.
همکاری‌های سلامت ایران و روسیه ادامه دارد
ظفرقندی در بخش دیگری از سخنان خود درباره همکاری‌های بین‌المللی ایران و روسیه در حوزه سلامت گفت: روابط ایران و روسیه در حوزه سلامت مستمر بوده است. حداقل آقای دکتر رئیسی می‌توانند گزارشی از سفرهایی که داشتند به روسیه ارائه کنند.
وی ادامه داد: من نیز با وزیر بهداشت روسیه در سازمان مذاکره و درباره همکاری‌هایمان بحث و گفت‌وگو کرده‌ام. در این زمینه برنامه‌ریزی شده است که دعوتی برای سفر به روسیه و مسکو انجام شود تا همکاری‌ها را در آنجا نیز ادامه دهیم.
وزیر بهداشت درباره کمک‌های دارویی روسیه به ایران نیز گفت: قاعده این است که داروهای اهدایی وارد سیستم هلال احمر شوند و به‌صورت مستقل به وزارت بهداشت داده نمی‌شوند و از طریق هلال احمر در اختیار جاهای دیگر قرار می‌گیرند.
ظفرقندی افزود: کمک‌هایی که روسیه داشتند، قریب به 300 تن به لحاظ وزنی بود و بخش عمده این کمک‌ها در حوزه موارد اورژانسی، مانند پانسمان‌ها و مواردی از این دست بود.
کیفیت آموزش پزشکی خط قرمز وزارت بهداشت است
وزیر بهداشت در ادامه با اشاره به وضعیت آموزش پزشکی گفت: همواره دغدغه ما این است که دانشجویان از شرایط خوبی برای تحصیل برخوردار باشند و در جهت کیفیت آموزش پزشکی و اخلاق نیز توجه لازم صورت گیرد. این سه موضوع از مباحث اساسی حوزه آموزش هستند.
وی افزود: برنامه‌ریزی ما در وهله نخست این است که شرایط تحصیل در دانشگاه و استانداردهای آموزشی، قابل قبول و استاندارد باشد. استانداردهای پزشکی همیشه خط قرمز ما در آموزش پزشکی است.
ظفرقندی تصریح کرد: نمی‌توان در بخشی که ظرفیت آموزش مثلاً 20 دانشجو را دارد، 50 دانشجو وارد کرد و فکر کرد که کیفیت آموزش پزشکی تغییر نمی‌کند. دلیل آن این است که بخش عمده آموزش پزشکی، بالینی است و آموزش بالینی با کلاس تئوری و نظری متفاوت است.
وی ادامه داد: وقتی بالای سر یک بیمار یا یک مجموعه بیمار هستید و می‌خواهید با دانشجو بحث و گفت‌وگو کنید، بالاخره ظرفیت‌ها در این بخش محدود است.
وزیر بهداشت گفت: آنچه در حوزه آموزش پزشکی بر آن اصرار داریم، این است که در قدم اول استانداردها رعایت شود. پیگیری‌هایی از شورای عالی انقلاب فرهنگی انجام داده‌ایم تا ظرفیت‌ها متناسب با ساختار ما باشد و بتوانیم کیفیت مناسبی در آموزش داشته باشیم.
ظفرقندی در ادامه اظهار کرد: در کنار این موضوع، یک جمله دارم و آن این است که دانشجوی پزشکی باید از دوران تحصیل خود لذت ببرد. اگر این اتفاق بیفتد، این دانشجو به میهن و ایران خود پایبند و وفادار می‌ماند و خدمت می‌کند. این یکی از شروط اصلی است.
وی افزود: چه دانشجویی از دوران تحصیل خود لذت می‌برد؟ دانشجویی که ما بتوانیم محیط آموزشی، محیط خوابگاهی و محیط تحصیل او را هم از نظر کیفیت و هم از نظر شرایط، مناسب فراهم کنیم.
وزیر بهداشت تأکید کرد: باید برای دانشجوی پزشکی یک انسان چندمحوری و چندجانبه فراهم کنیم؛ یعنی انسانی که دلش برای بیمار بسوزد، اخلاق‌محور باشد، حرفه‌ای فکر کند و حرفه‌ای عمل کند و انسانی باشد که در سختی‌ها تاب‌آوری داشته باشد.
ظفرقندی با اشاره به تجربه خود در آموزش پزشکی گفت: من گاهی اوقات در جراحی امتحان می‌گرفتم. یکی از آزمون‌هایی که برگزار کردم این بود که از میان رزیدنت‌هایی که می‌خواستند جراح شوند، پیدا کنم که چقدر در مورد سختی و چقدر درباره توانایی ایستادن پای یک عمل آمادگی دارند و اگر مجبور بودند چند ساعت دستشان درگیر باشد، چه برخوردی می‌کنند.
وی خاطرنشان کرد: به نظرم بخش عمده این است که ما انسانِ پزشک تربیت کنیم و این موضوع نیز به همه مسائل فرهنگی، اخلاقی و کیفیت آموزش مربوط می‌شود.
وزیر بهداشت در پایان با اشاره به فرارسیدن سالروز رحلت پیامبر اکرم(ص) گفت: فردا رحلت پیامبر رحمت و پیامبر مهربانی است که این مناسبت را به شما تسلیت می‌گویم و یادآور شد: «وَما أَرْسَلْناکَ إِلّا رَحْمَةً لِلْعالَمین»
لینک کوتاه خبر: