کالابرگ زیر تیغ انتقاد؛ از جاماندن برخی دهکهای پایین در مرداد تا زمانبندی بر اساس کد ملی
طرح کالابرگ الکترونیکی با هدف حمایت از اقشار کمبرخوردار و کمک به تأمین کالاهای اساسی خانوارها اجرا شده است؛ طرحی که قرار است بخشی از فشار اقتصادی بر خانوارهای کمدرآمد را کاهش دهد. با این حال، نحوه اجرای مرحله جدید کالابرگ در مردادماه و همچنین شیوه زمانبندی دریافت اعتبار بر اساس رقم پایانی کد ملی، با انتقادهایی از سوی افکار عمومی همراه شده است.
به گزارش خبرنگار عصرپرس،یکی از نکات قابل تأمل در تخصیص اعتبار کالابرگ در مردادماه امسال، تغییر برنامهریزی زمانی اجرای طرح است؛ تغییری که موجب شده بخشی از جامعه، از جمله گروههایی از دهکهای پایین و اقشار کمبرخوردار، در این ماه اعتبار کالابرگ دریافت نکنند و دریافت اعتبار آنها به ماه آینده موکول شود.
جاماندن برخی دهکهای پایین از کالابرگ مردادماه
این اتفاق در حالی رخ داده که دهکهای پایین درآمدی، بیش از سایر گروهها با محدودیت قدرت خرید و افزایش هزینههای زندگی مواجه هستند و انتظار میرود در سیاستهای حمایتی، این خانوارها در اولویت قرار داشته باشند.
پرسش اصلی اینجاست که آیا در شرایط اقتصادی فعلی، منطقی است خانواری که برای تأمین کالاهای اساسی خود به اعتبار کالابرگ وابسته است، به دلیل تغییر در برنامهریزی زمانی، دریافت این حمایت را تا ماه آینده به تأخیر بیندازد؟
اگر هدف از اجرای کالابرگ، حمایت از معیشت اقشار کمبرخوردار است، انتظار میرود تغییرات در نحوه اجرای طرح به گونهای اعمال شود که در وهله نخست، کمترین فشار را بر همین گروهها وارد کند.
کد ملی؛ معیار دریافت یا صرفاً ابزار مدیریت پرداخت؟
موضوع دیگری که جدا از تغییر برنامه زمانی، محل بحث و انتقاد است، زمانبندی پرداخت اعتبار بر اساس رقم پایانی کد ملی سرپرست خانوار است.
بر اساس این شیوه، اعتبار کالابرگ در چند مرحله و بر مبنای رقم پایانی کد ملی شارژ میشود؛ بهگونهای که برخی خانوارها زودتر و برخی دیگر باید تا روزهای پایانی منتظر دریافت اعتبار خود بمانند.
این در حالی است که رقم پایانی کد ملی هیچ ارتباطی با میزان درآمد، دارایی، هزینههای زندگی یا قدرت خرید خانوار ندارد.
ممکن است یک خانوار در پایینترین دهک درآمدی قرار داشته باشد، اما صرفاً به دلیل رقم پایانی کد ملی سرپرست خانوار، در گروهی قرار بگیرد که دیرتر از سایر مشمولان اعتبار خود را دریافت میکند.
از این منظر، این پرسش مطرح میشود که چرا در یک سیاست حمایتی، زمان دریافت کمک معیشتی باید بر اساس شاخصی تعیین شود که هیچ ارتباطی با وضعیت اقتصادی خانوار ندارد؟
دهکبندی برای شناسایی است یا اولویتبندی؟
اکنون یکی از پرسشهای مهم از متولیان اجرای طرح این است که اگر دهکبندی برای شناسایی وضعیت اقتصادی خانوارها انجام میشود، چرا در زمان پرداخت، رقم پایانی کد ملی تعیینکننده زمان دریافت اعتبار است؟
البته ممکن است استدلال شود که تقسیمبندی بر اساس کد ملی صرفاً برای مدیریت فرآیند پرداخت، جلوگیری از ازدحام سامانهها و توزیع مناسب بار اجرایی انجام میشود.
اما در چنین شرایطی، انتظار میرود مسئولان بهصورت شفاف توضیح دهند که این شیوه زمانبندی چگونه طراحی شده و چه تمهیداتی برای جلوگیری از ایجاد فشار بیشتر بر خانوارهای کمبرخوردار در نظر گرفته شده است.
حمایت از نیازمندان نباید به تأخیر بیفتد
نقد به سازوکار فعلی، به معنای مخالفت با اصل زمانبندی پرداخت یا ضرورت مدیریت اجرای طرح نیست؛ بلکه مسئله اصلی، نحوه اولویتبندی در یک سیاست حمایتی است.
از یک سو، تغییر برنامه زمانی در مردادماه موجب شده بخشی از خانوارها، حتی در میان دهکهای پایین، دریافت اعتبار خود را به ماه آینده موکولشده ببینند و از سوی دیگر، در میان دریافتکنندگان اعتبار، زمان شارژ بر اساس رقم پایانی کد ملی متفاوت است.
در هر دو موضوع، یک پرسش اساسی وجود دارد: آیا در سیاستهای حمایتی، نباید میزان نیاز اقتصادی خانوار نقش پررنگتری در زمان و اولویت دریافت حمایت داشته باشد؟
کالابرگ برای آن طراحی شده است که بخشی از فشار اقتصادی بر سفره مردم، بهویژه اقشار کمبرخوردار، کاهش پیدا کند. بنابراین انتظار میرود در بازنگری و اجرای مراحل بعدی طرح، وضعیت اقتصادی خانوارها بیش از تقسیمبندیهای اداری مورد توجه قرار گیرد.
در نهایت، انتظار میرود متولیان اجرای طرح ضمن شفافسازی درباره علت تغییر برنامه زمانی مردادماه و همچنین مبنای زمانبندی بر اساس کد ملی، توضیح دهند که چه سازوکاری برای جلوگیری از تأخیر در حمایت از خانوارهای نیازمند پیشبینی شده است.
کالابرگ قرار است پشتوانهای برای سفره اقشار کمبرخوردار باشد؛ بنابراین شایسته است در اجرای آن، «میزان نیاز» در مرکز توجه قرار گیرد؛ نه اینکه بخشی از نیازمندان به ماه آینده موکول شوند یا زمان دریافت حمایت آنها بر اساس رقمی از کد ملی تعیین شود.
خبرنگار: وجیهه مرادی
لینک کوتاه خبر: