پلیس خوب، پلیس بد؟ آیا اختلاف ترامپ و ونس بر سر ایران واقعی است یا بخشی از تاکتیک واشنگتن؟

عصرپرس، معصومه مرادی کارشناس علوم ارتباطات، در روزهایی که تنش میان تهران و واشنگتن همچنان ادامه دارد، اظهارات متفاوت دونالد ترامپ و معاونش جی‌دی ونس این پرسش را ایجاد کرده است که آیا در کاخ سفید شکاف واقعی بر سر ایران شکل گرفته یا آنچه دیده می‌شود، تقسیم نقش برای افزایش قدرت چانه‌زنی آمریکا در مذاکرات است؟ بررسی مواضع رسمی و شواهد موجود نشان می‌دهد پاسخ، پیچیده‌تر از یک «اختلاف» یا «هماهنگی کامل» است.  

جی‌دی ونس در گفت‌وگوهای اخیر تأکید کرده که همچنان باید مسیر دیپلماسی باز بماند. او حتی مدعی شده برخی اعضای دولت اسرائیل تلاش کرده‌اند افکار عمومی آمریکا را علیه توافق با ایران تحت تأثیر قرار دهند و هشدار داده که تصمیم‌های آمریکا نباید تحت فشار بازیگران خارجی تغییر کند. این سخنان، نسبت به مواضع تندتر ترامپ، لحنی متفاوت دارد. 

آیا این اختلاف واقعی است؟

در سیاست آمریکا، به‌ویژه در دولت ترامپ، بارها دیده شده که اعضای دولت با لحن‌های متفاوت سخن می‌گویند، اما در نهایت یک سیاست واحد اجرا می‌شود. ترامپ معمولاً نقش رهبر مقتدر و اهل فشار را ایفا می‌کند، در حالی که ونس بیشتر بر گفت‌وگو و مدیریت بحران تأکید می‌کند. این تفاوت لحن الزاماً به معنای اختلاف راهبردی نیست.

نکته مهم اینجاست که کاخ سفید پس از اظهارات ونس، رسماً اعلام کرد که ترامپ و ونس درباره سیاست کلی در قبال ایران همسو هستند. 

چرا این تقسیم نقش می‌تواند مفید باشد؟

در مذاکرات بین‌المللی، گاهی یک دولت به‌صورت هم‌زمان دو پیام ارسال می‌کند:

رئیس‌جمهور از فشار، تحریم و گزینه نظامی سخن می‌گوید.

معاون یا مذاکره‌کننده از امکان توافق و کاهش تنش صحبت می‌کند.

این روش می‌تواند به طرف مقابل این پیام را بدهد که «اگر توافق نکنید، گزینه سخت روی میز است؛ اما اگر مذاکره کنید، راه‌حل دیپلماتیک همچنان وجود دارد.»

نقش اسرائیل

اظهارات ونس درباره تلاش برخی مقام‌های اسرائیلی برای اثرگذاری بر سیاست آمریکا، نشان می‌دهد در داخل جریان جمهوری‌خواه نیز درباره نحوه مدیریت پرونده ایران دیدگاه‌های متفاوتی وجود دارد. اما تا این لحظه، هیچ نشانه معتبری وجود ندارد که این اختلاف به شکاف میان ترامپ و ونس تبدیل شده باشد. 

ودر نهایت با اطلاعات موجود، محتمل‌ترین تحلیل این است که اختلاف میان ترامپ و ونس بیشتر تاکتیکی است تا راهبردی. هر دو خواهان جلوگیری از دستیابی ایران به توانمندی‌های مورد نگرانی آمریکا هستند، اما ممکن است درباره ابزار رسیدن به این هدف، تفاوت‌هایی در لحن یا اولویت‌ها داشته باشند.

بنابراین، این فرضیه که «ونس کاملاً مخالف ترامپ است» در حال حاضر پشتوانه محکمی ندارد. در مقابل، این احتمال که دولت آمریکا از تقسیم نقش در پیام‌رسانی برای افزایش اهرم فشار و حفظ کانال مذاکره استفاده می‌کند، با شواهد موجود سازگارتر است.