دلایل اصلی کاهش قیمت نفت

مازاد عرضه نفت و تقویت دلار آمریکا

مدیرکل امور اوپک و روابط با مجامع انرژی وزارت نفت، مهمترین دلایل کاهش قیمت نفت در بازارهای جهانی را مازاد عرضه نفت که روزانه حدود ٣ میلیون بشکه برآورد شده و نیز تقویت دلار آمریکا عنوان کرد و افزود: مازاد عرضه نفت به دلیل ادامه تولید نفت غیر متعارف در آمریکای شمالی در سطح سال گذشته از یک سو و عدم تحقق افزایش تقاضا برای نفت با وجود کاهش قیمت نفت را برخی از دلایل کاهش قیمت نفت هستند.

وی با اشاره به این که قیمت نفت خام شاخص برنت از روز یکم ژوئیه تا ١۵ اوت سال جاری میلادی در حدود ١٢ دلار و ۴٩ سنت برای هر بشکه کاهش را تجربه کرده و قیمت نفت خام شاخص آمریک (وست تگزاس اینترمدیت) در همین مدت شاهد افت ١٢ دلار و ٣٠ سنتی برای هر بشکه‌ بوده است، تصریح کرد: مجموعه‌ای از عوامل عرضه و تقاضا در کاهش قیمت‌های نفت خام تأثیرگذار بوده است.

تداوم افزایش عرضه نفت اوپک

عسلی یکی از عوامل کاهش قیمت نفت را تداوم افزایش عرضه نفت اوپک عنوان کرد و افزود: بر اساس گزارش ماه اوت دبیرخانه اوپک تولید نفت اوپک در ماه ژوییه بر اساس منابع ثانویه برابر با ٣١ میلیون و ۵٠٠ هزار بشکه در روز بوده است که نسبت به ژانویه سال ٢٠١۵ میلادی حدود یک میلیون و ۵٠٠ هزار بشکه افزایش تولید را نشان می‌دهد.

وی با بیان این که عربستان و عراق مسئول بیش از ٨٠ درصد از این افزایش تولید در طی شش ماه گذشته بوده‌اند، یادآور شد: سطح تولید عربستان و عراق در ماه ژوییه بر اساس گزارش منابع ثانویه به ترتیب برابر با ١٠ میلیون و ٣۵٢ هزار بشکه و ۴ میلیون و ٧۴ هزار بشکه در روز بوده است.

مدیرکل امور اوپک و روابط با مجامع انرژی با بیان این که مازاد تولید درحالی است که در ماههای آینده ایران نیز به دنبال رفع تحریمهای بین‌المللی در خصوص صادرات نفت به دنبال افزایش صادرات ۵٠٠ هزار بشکه‌ای در افق کوتاه مدت است، تصریح کرد: این روند می تواند سطح تولید اوپک را به ٣٣ میلیون بشکه در روز نزدیک کند که از زمان تشکیل اوپک تاکنون بی‌سابقه بوده است.

رشد دوباره حفاری در آمریکا

عسلی یکی دیگر از دلایل کاهش قیمت نفت را رشد دوباره حفاری در آمریکا عنوان کرد و افزود: آمار هفتگی شرکت بیکرهیوز درباره تعداد دکلهای نفتی آمریکا حاکی از آن است که شمار دکلهای نفتی ایالات متحده در هفته منتهی به ١۴ اوت سال ٢٠١۵ نسبت به هفته ماقبل آن به میزان دو دکل افزایش یافته است.

وی ادامه داد: به نظر می‌رسد که همراه با کاهش قیمت نفت در ماههای گذشته نه تنها هزینه‌های عملیاتی تولید نفت در آمریکا در حدود ١۵ تا ٢٠ درصد کاهش یافته، بلکه بهره‌وری تولید نفت نیز به دلیل استفاده از تکنولوژیهای جدید مانند زیپ فرکینگ برای بهره‌برداری نفت‌خام شیل افزایش یافته است که در مجموع سبب کاهش قیمت سر به سری تولید نفت خام شیل با وجود رسیدن به سطح ۶٠ دلار در هر بشکه شده است.

مدیرکل امور اوپک و روابط با مجامع انرژی با اشاره به این که تداوم باقی ماندن نفت خام در سطوح بالاتر از ۶٠ دلار در هر بشکه در ماههای گذشته سبب شد تا توان سازگاری تولید نفت آمریکا با این سطح قیمتی بیشتر و رابطه بین تولید نفت و تعداد دکلهای حفاری کم‌رنگ شود، اظهار کرد: در شرایط موجود که قیمتهای نفت خام در سطح ۴٠ تا ۵٠ دلار باقی مانده‌اند باید به تدریج شاهد کاهش بیشتر مخارج سرمایه‌گذاری بالادستی نفت و همچنین به تعویق افتادن پروژه‌های سرمایه‌گذاری از سوی شرکتهای‌ بزرگ باشیم که به تدریج بر تولید غیراوپک و به ویژه آمریکا تأثیر خواهد گذاشت.

وی به گزارش ماه اوت اداره انرژی آمریکا اشاره کرد و گفت: در این گزارش آمده که تولید نفت آمریکا ١٠٠ هزار بشکه‌ کاهش یافته و پیش بینی شده تولید نفت این کشور در سال ٢٠١۵ برابر با ٩ میلیون و ۴٠٠ هزار بشکه در روز باشد که این رقم در سال ٢٠١۶ به ٩ میلیون بشکه در روز خواهد رسید.

به گفته عسلی، در یک افق بلندمدت‌تر در صورت حفظ قیمت‌ها در سطح ۵٠-۴٠ دلار شاهد کاهش تولید غیراوپک و به ویژه آمریکا خواهیم بود.

افول رشد اقتصادی اقتصادهای نوظهور

مدیرکل امور اوپک و روابط با مجامع انرژی، افول رشد اقتصادی در اقتصادهای نوظهور را یکی دیگراز عوامل کاهش قیمت نفت عنوان کرد و گفت: بر اساس پیش‌بینی‌هایی که در سال گذشته از سوی مراجعی مانند صندوق بین المللی پول در خصوص تأثیر کاهش قیمت نفت بر رشد اقتصادی جهان انجام ‌شد، انتظارات حاکی از این بود که رشد اقتصاد جهانی به دلیل افزایش قدرت خرید و تحریک مصرف داخلی (اثر درآمدی) رشد بیشتری را در سال ٢٠١۵ تجربه کند.

وی ادامه داد: اما آخرین پیش‌بینی‌های ارائه شده از سوی مراجع معتبری مانند صندوق بین المللی پول که در ماه ژوئیه منتشر شد نشان می‌دهد که با وجود کاهش ۵٠ درصدی قیمت نفت خام، رشد اقتصادی در سطح رشد اقتصادی سال گذشته (٣,٣ درصد) است.

افزایش ارزش دلار

عسلی افزایش ارزش دلار در برابر دیگر ارزهای معتبر را نیز یکی از عوامل کاهش قیمت نفت دانست و گفت: نفت خام به عنوان یک دارایی در بازارهای مالی بر دیگر دارایی‌ها تأثیر گذارده و از آنها به طور متقابل تأثیر می‌پذیرد.

وی با بیان این که مطالعات انجام شده نشان می‌دهد که ارتباط بین نرخ اسمی ارز موثر دلار آمریکا و قیمت نفت خام یک رابطه منفی و قوی است، تصریح کرد: با توجه به سیاستهای پولی تسهیل مقداری جاری در اروپا و ژاپن و به طور همزمان نرمال شدن سیاست های پولی در آمریکا و احتمال افزایش نرخ بهره در ماههای روبرو از سوی فدرال رزرو، چشم انداز افزایش بیشتر ارزش دلار (حدود ٢٠ درصدی) وجود دارد که از طریق گران‌تر شدن نسبی نفت خام برای مصرف کنندگان حوزه های غیردلاری موجبات کاهش قیمت نفت را در ماه های اخیر به همراه آورده و در ماه های آینده نیز در صورت تدوام شرایط جاری تأثیر منفی بیشتری بر قیمت های نفت خواهد داشت.

به گفته عسلی، افزایش نرخ بهره در آمریکا علاوه بر تأثیرگذاری بر ارزش دلار در برابر دیگر ارزهای معتبر هزینه‌های نگهداری ذخیره های تجاری را نیز افزایش می دهد و بنابراین می‌تواند سبب کاهش تقاضای انبار و حتی فروش بخشی از ذخیره‌سازی‌های عظیم موجود در بازار شود که قیمت‌های نفت را به شدت کاهش می‌دهد.

مدیرکل امور اوپک و روابط با مجامع انرژی با اشاره به این که بازار نفت از سه ماهه اول سال ٢٠١۴ تا کنون همواره مازاد عرضه ای بیش از یک میلیون بشکه در روز را تجربه کرده است، افزود: مازاد یک میلیون بشکه ای نفت در بازار منجر به رسیدن سطح ذخیره‌سازی‌های تجاری و استراتژیک در کشورهای OECD و غیر OECD به رکوردهای بی‌سابقه شده است. در چنین شرایطی به نظر می‌رسد که با اضافه شدن تولید نفت ایران در ماه های آینده باید شاهد کاهش بیشتر قیمت نفت خام نیز باشیم.