خیزش راست‌های فرانسه برای فتح الیزه
فرانسوا فیون نتوانست تکلیف نامزد نهایی جمهوری‌خواهان را در همان دور اول انتخابات یکسره کند. او شاید بتواند نظر مساعد محافظه‌کاران فرانسوی را برای رقابت با راست‌گرایان افراطی در ورود به کاخ الیزه جلب کند. به نظر می‌رسد بتوان برنده انتخابات درون‌حزبی جمهوری‌خواهان در هفته آینده را از همین‌حالا رئیس‌جمهور فرانسه دانست.
اگر تا همین چند روز پیش در آستانه دروازه‌های قدرت ایستاده بود، اکنون دیگر می‌توان با اطمینان‌خاطر از پایان حیات سیاسی نیکلا سارکوزی، رئیس‌جمهوری سابق فرانسه، سخن گفت. شکست مفتضحانه او در انتخابات درون‌حزبی روز یکشنبه جمهوری‌خواهان که شش ماه پیش از برگزاری دور نهایی انتخابات ریاست‌جمهوری فرانسه، درهای قدرت را شاید برای همیشه به روی سارکوزی بست، اما به هیچ عنوان به معنای پایان حیات راست‌گرایان سنتی آن کشور نیست.
حقیقت آن است که سارکوزی اگرچه نتوانست با اتکا به کارزار افراطی خود درباره مسئله هویت ملی فرانسوی‌ها و تحدید حقوق مسلمانان و اقلیت‌ها، از جمله ممنوعیت حجاب در دانشگاه‌ها، در اولین نمونه از انتخابات درون‌حزبی جمهوری‌خواهان که به سبک و سیاق همتایان آمریکایی‌شان برگزار می‌شد، رأی بدنه سنتی محافظه‌کاران آن کشور را به دست آورد، اما این شکست بیش از هر چیز ثمره ظهور و صعود چشمگیر چهره‌هایی جدید با مواضعی رادیکال‌تر در این جریان سیاسی بود؛ چهره‌هایی مانند فرانسوا فیون، نخست‌وزیر سابق سارکوزی، که اکنون خود را در صدر آرای مردمی حزب جمهوری‌خواه می‌بیند و باید کمتر از یک هفته دیگر برای کسب نامزدی نهایی آن حزب، با آلن ژوپه، شهردار بوردو و نخست‌وزیر سابق، ژاک شیراک، رقابت کند.
فیون که با وجود کسب حدود ٤٣ درصد آرا، نتوانست تکلیف نامزد نهایی جمهوری‌خواهان را در همان دور اول انتخابات یکسره کند، در یک هفته باقی‌مانده می‌تواند روی پشتیبانی سارکوزی حساب باز کند تا شاید بتواند نظر مساعد محافظه‌کاران فرانسوی را برای رقابت با راست‌گرایان افراطی در ورود به کاخ الیزه جلب کند؛ کاخی که با نظر به نرخ بالای بی‌کاری، رکود اقتصادی و تهدید روزافزون تروریسم در فرانسه، درست به‌سان همتای آمریکایی خود، کاخ سفید، اکنون بیش از هر زمان دیگری مستعد میزبانی از جریان راست افراطی است. با همه این اوصاف و در شرایطی که بنا بر نتایج نظرسنجی‌ها، احتمال پیروزی نامزد افراطی‌های جبهه ملی، مارین لوپن در انتخابات نهایی ماه آوریل بسیار دور از ذهن می‌نماید، به نظر می‌رسد بتوان برنده انتخابات درون‌حزبی جمهوری‌خواهان در هفته آینده را از همین‌حالا رئیس‌جمهور فرانسه دانست.
دراین‌میان، فیون ٦٢ساله که محافظه‌کاری اجتماعی و از ستایش‌کنندگان مارگارت تاچر و سیاست‌های بازار آزاد اوست، می‌تواند سنت‌شکنی کرده و راست فرانسوی را که از لحاظ تاریخی نسبت تنگاتنگی با دولت‌گرایی لیبرال دارد، در هیبتی نو به رأس قدرت بازگرداند.
او وعده داده تا با درپیش‌گرفتن برنامه تعدیل و آزادسازی رادیکال اقتصادی، فقط در پنج سال باری قریب به ٥٠٠ هزار شغل را از دوش بخش دولتی بردارد. فیون که در دوران نخست‌وزیری‌اش در سال ٢٠٠٧، به دلیل اعلام ورشکستگی نسبی دولت با رئیس‌جمهور سارکوزی دچار اختلاف شد، در جریان کارزار اخیر انتخاباتی‌اش و پس از انتقادات شدید ژوپه از برنامه‌های تعدیل دولتی، مدعی شد اگرچه برچسب لیبرال اقتصادی همچون ضربدری که در قرون وسطا بر خانه جذامیان نقش می‌بست، دامنگیرش شده، اما خود را فقط یک عمل‌گرا می‌داند که به دنبال رفع معضلات اقتصادی و سکون چرخ‌دنده‌های بخش خصوصی است.
این نماینده پاریس در پارلمان فرانسه که پیش‌تر علیه لایحه آزادسازی ازدواج هم‌جنس‌گرایان از سوی رئیس‌جمهور سوسیالیست، فرانسوا اولاند، رأی داده بود، در حقیقت پس از انتشار جدیدترین کتابش با عنوان «شکست تمامیت‌خواهی اسلامی»، شاهد صعودی چشمگیر در نظرسنجی‌های عمومی هفته‌های اخیر بود. فیون در این کتاب که به مبارزه با اسلام افراطی اختصاص داشت، تأکید کرده بود راه‌حل فرانسه در رویارویی با چالش‌های مذهبی آن کشور، نه مقابله با مسلمانان قانونمند، بلکه هدف‌گرفتن بنیادگرایان و نهادها و حلقه‌های ریز و درشت آن است.
او همچنین در جریان کارزار انتخاباتی‌اش نه فقط با تعبیر استعمارگری فرانسه به پروژه به‌اشتراک‌گذاری فرهنگی آن کشور، خشم جامعه سیاه‌پوستان و برخی انجمن‌های حقوقی آنان را برانگیخت، بلکه اعلام کرد از توافق با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه، حول بحران سوریه استقبال خواهد کرد. فیون که در روزهای ابتدایی کارزار، در پاسخ به سؤالی درباره چشم‌انداز همکاری دولت احتمالی‌اش با بشار اسد، رئیس‌جمهوری سوریه، در جنگ علیه داعش، تأکید کرده بود فرانسه باید در مبارزه با تروریسم با همه نیروهای ممکن، چه دموکرات و چه غیر آن، متحد شود، پس از انتخابات ایالات متحده و پیروزی دونالد ترامپ نیز نسبت به تشکیل ائتلافی جدید بین مسکو و واشنگتن ابراز امیدواری کرده بود اما درمقابل ژوپه ٧١ساله که تا همین یک ماه پیش همواره در صدر نظرسنجی‌های عمومی فرانسوی‌ها قرار داشت، با درپیش‌گرفتن برنامه‌ای معتدل‌تر، ضمن رد سیاست‌های هویتی سارکوزی که از منظر او یک خودکشی اجتماعی است، وعده داده با کاهش هزینه‌های عمومی، لغو مالیات بر ثروت، بازبینی برنامه رفاه اجتماعی و البته تعدیل محدودتر مشاغل دولتی، رقیبی مناسب‌تر برای نامزد راست‌گرایان افراطی باشد؛ وعده‌ای که البته از سوی بسیاری به وعده‌های ناکام هیلاری کلینتون، نامزد دموکرات‌ها، در رقابت با ترامپ تشبیه شده که درست مانند ژوپه، درگیر پرونده‌ای قضائی بود.
با تمام این اوصاف، اکنون در غیاب بدیلی واقعی، شاید باید به انتظار بازگشت دوباره فرانسوا اولاندی نشست که گفته می‌شود پس از صعود فیون، به این نتیجه رسیده می‌تواند نیروهای چپ را علیه یک تاچر فرانسوی متحد کند. انتظار می‌رود رئیس‌جمهور سوسیالیست و نامحبوب فرانسه ماه آینده تصمیم خود را برای حضور یا حضورنیافتن در انتخابات آتی اعلام کند.
پایان
منبع: روزنامه شرق/ 2 آذر 1395
لینک کوتاه خبر: