ورود طرح رجیستری تلفن همراه به مرحله دوم

قاچاق تلفن همراه و ضرر سالانه 2500 میلیارد تومانی دولت در پی این تخلف، مدتی ست مسئولین را به فکر انداخته تا با اصلاح طرح رجیستری تلفن های همراه که در سال 1385 اجرا شد، بار دیگر این طرح را محقق کنند. مرحله اول طرح رجیستری 28 مرداد راهی بازار تلفن همراه شد و چندی پیش وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات خبر از اجرا شدن مرحله دوم این طرح در 14 آذر داد. "شاتا" به این بهانه چرایی اجرای طرح رجیستری تلفن همراه را بررسی می کند.

کد خبر: ۶۵۴۲

تاریخ: ۱۳ آذر ۱۳۹۶ - ۱۶:۰۰

به گزارش سرويس اقتصادي عصرپرس از شاتا، فراخوان برای ثبت نام نخستین شبکه تلفن متحرک جیبی" اولین تیتری بود که در روزنامه های سیاه و سفید اطلاعات و کیهان در مرداد سال 1373 خبر از ورود تلفن های همراه به ایران داد. تلفن هایی که هم خط و هم تلفن همراه آن ها را مخابرات عرضه می کرد و تا اواسط سال 1374 فقط با استقبال 9947 نفر مواجه شد.

این فناوری که در آغاز فقط به تهران اختصاص داشت، در سال 1374 به شهرهای مشهد، اهواز، تبریز، اصفهان و شیراز هم وارد شد و کم کم مورد استقبال مردم قرار گرفت. به طوری که این روزها با ورود اپراتورهای دیگر، افراد بسیاری هستند که بیش از یک خط تلفن همراه دارند.

با گذر زمان و ورود تلفن های همراه با برند و امکانات مختلف، گمان تقویت بخشی از اقتصاد کشور افزایش پیدا کرد. اما نه تنها اقتصاد کشور رو به پیشرفت نرفت؛ بلکه دست مافیاهای بسیاری در واردات تلفن های همراه پیدا شد که خود معضل جدیدی بود. به طوری که هم اکنون 95 درصد تلفن های همراه موجود در بازار از طریق قاچاق وارد می شوند و تنها 5 درصد از تلفن های همراه با پرداخت حقوق و عوارض گمرکی و همچنین مالیات و مالیات بر ارزش افزوده وارد کشور می شوند. سید محمود سفار رییس هیات مدیره انجمن واردکنندگان موبایل، تبلت و لوازم جانبی، در خصوص گردش مالی بازار موبایل و لزوم مبارزه با قاچاق، می گوید:" برآورد می‌شود ماهانه یک میلیون گوشی با گردش مالی 1000 میلیارد تومان در بازار ایران عرضه می‌شود. این آمار یعنی سالانه رقمی معادل 12000 میلیارد تومان که بسیار قابل بحث است و بخش مهمی از آن باید به عنوان درآمدهای ملی صرف توسعه کشور شود، از دست می رود و دولت از درآمد 2500 میلیارد تومانی بی نصیب می ماند."

طرح رجیستری

سال هاست که دولت تلاش دارد این ضرر چند میلیاردی را از قاچاقچیان پس بگیرد. به همین منظور سال 1385 طرح رجیستری تلفن همراه برای اولین بار در ایران اجرا شد. هر گوشی تلفن همراه دارای کد ۱۵ رقمی منحصر به فردی با نام IMEI است که با استفاده از آن می‌توان گوشی را در شبکه رجیستری ردیابی کرد. در طرح رجیستری موبایل، IMEI گوشی‌هایی که از طریق گمرک وارد کشور می‌شوند ثبت شده و می‌توانند در شبکه‌ اپراتورهای تلفن همراه کشور فعالیت کنند. گوشی‌هایی هم که به صورت قاچاق وارد می‌شوند، از فعالیت در شبکه تلفن همراه کشور محروم می شوند. اما این طرح به دلیل طول کشیدن ثبت گوشی‌ها در گمرک و دیر رسیدن مدل‌های جدید به بازار، استفاده از IMEI گوشی‌های دزدی برای گوشی‌های قاچاق و افزایش واردات گوشی‌های مسافری، در مدت کمتر از ۱۲ ماه در سال ۸۶ متوقف شد تا خاطره‌ تلخی برای مردم، فروشندگان و واردکنندگان شود.

با گذر حدود 10 سال از اولین زمان اجرای طرح رجیستری تلفن همراه بار دیگر مسئولین وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، وزارت صنعت، معدن و تجارت، ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز، سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی، گمرک، ستاد حمایت از مصرف کنندگان و اپراتورهای موبایل به عنوان بازوهای اجرایی این طرح دست در دست هم داده اند تا این طرح بار دیگر به مرحله اجرا برسد. بهنام امیری، مدیر پروژه سامانه جامع تجارت ایران در این باره می گوید:" در این طرح قرار است به گوشی‌های تلفن همراهی که از طریق مسیرهای رسمی گمرک وارد کشور نشده اند، از طریق اپراتورهای قانونی درون کشور سرویس ارتباطی داده نشود. به این منظور تمامی گوشی‌هایی که از مسیر رسمی گمرک وارد کشور می شوند در طرح رجیستر ثبت شده و به عبارتی رجیستری می شوند و انتقال مالکیت آن ها تا سطح خرده فروشی و رسیدن به دست مصرف کننده درون سیستم ثبت می شود. اولین مصرف کننده به محض اینکه سیم کارت خود را درون گوشی معتبر قرار دهد، شماره تلفن همراه با شماره سریال گوشی او که در اصطلاح به آن IMEI گفته می‌شود ادغام شده و این ارتباط در اختیار وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و سازمان تنظیم مقررات رادیوی قرار داده می شود و سپس آن‌ها توسط این اطلاعات با سامانه عظیم سخت افزاری خود که در این حوزه طراحی شده است، فقط به گوشی های معتبر سرویس دهی می کنند. با تمهیداتی که در نظر گرفته ایم از جمله آموزش فراگیر و اطلاع رسانی، امیدواریم این طرح به خوبی انجام شود. "

گوشی های فعال در دست مردم غیرفعال نمی شود

با خبر مسئولین در خصوص اجرا شدن طرح رجیستری تلفن های همراه از 28 مهر، هراس مهمان دل های استفاده کنندگان تلفن های همراه شد، ولی حسین فلاح جوشقانی، معاون سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی خبر از عدم قطع تلفن های قدیمی می دهد و می گوید:" استعلام از گوشی های موبایل تنها مربوط به گوشی هایی ست که می خواهند برای نخستین بار وارد شبکه اپراتورهای موبایل شوند و هیچ ارتباطی با گوشی های قدیمی ندارد. به این معنی که به هیچ عنوان گوشی های قدیمی شامل طرح رجیستری نمی شود. براین اساس گوشی هایی که تاکنون در شبکه ارتباطی کشور فعال بوده، مانند سابق در شبکه فعال می ماند و به طور قطع، اجرای این طرح، هیچ اختلالی در ارائه خدمات به مشترکان به همراه ندارد.

این روش کمترین تاثیر را در ارتباطات مشترکان موبایل دارد و کسانی که تاکنون در شبکه موبایل کشور فعال بوده اند، به هیچ وجه اجرای رجیستری را احساس نمی کنند. اما با این وجود از آنجایی که ممکن است پیاده سازی رجیستری به صورت فنی، با مشکلاتی همراه باشد، در آغاز آن را به صورت آزمایشی اجرا می کنیم و در صورتی که ابهامات آن برطرف شد، وارد فاز عملیات نهایی می شود."

آذری جهرمی: بیش از ارزش واقعی تلفن همراه پول نپردازید

با اجرای طرح رجیستری تلفن همراه در 28 مهر یقین از کار نیفتادن تلفن های همراه در دست مردم حاصل می شود، اما این بار خلاف قول هایی که مسئولین داده بودند قیمت تلفن های همراه رو به افزایش می رود .

کارشناسان معتقدند افزایش با توجه به اینکه رجیستری تلفن همراه در مرحله اول فقط برای یک مدل از برند اپل اعمال شده است، قیمت فعلی موجود در بازار تنها به دلیل فضاسازی و ایجاد جو منفی علیه اجرای طرح رجیستری از سوی سودجویان بازار تلفن همراه است.

محمد جواد آذری جهرمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در اینستاگرام خود از هموطنان می خواهد بیش از ارزش واقعی تلفن همراه پولی نپردازند و می گوید:" همزمان با اجرای فاز نخست طرح ریجستری که صرفا به پایش تلفن های همراه موجود در شبکه می پردازد، شاهد سوءاستفاده و فضاسازی عده ای از فرصت طلبان در بازار تلفن همراه هستیم. هموطنان توجه داشته باشند، که طرح رجیستری تاکنون هیچ هزینه ای برای بازار تلفن همراه نداشته و نباید ریال اضافه ای بیش از ارزش واقعی گوشی به فرصت طلبان پرداخت کنید. از سویی نظام عرضه و تقاضا نیز تغییری نکرده است."

اگر چه این سخنان وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات واکنش منفی فروشندگان تلفن های همراه را در پی داشت، اما در حال حاضر طرح رجستری به طور کامل اجرا نشده و دستگاه های موجود در بازار از این طرح مستثنی هستند. بی شک در چنین شرایطی تنها دلیل افزایش قیمت در بازار، سودجویی برخی فعالان حاضر در این بازار است.

تحقق اقتصاد مقاومتی در اجرای طرح رجیستری

برآوردها نشان می دهد که اجرای طرح رجیستری تلفن همراه به صورت موفق و رفع مشکلات فعلی بازار تلفن همراه کشور، می تواند به صورت غیرمستقیم در تحقق اهداف اقتصاد مقاومتی نیز نقش داشته باشد. چرا که اجرای موفق این طرح با جلوگیری از قاچاق و تنظیم بازار از طریق تعرفه واردات، می تواند بار دیگر تولیدکنندگان داخلی تلفن همراه را به تولید در این بازار تشویق کند. از سوی دیگر، علاوه بر حمایت از تولید ملی، می توان شاهد شفاف سازی اقتصاد در این بخش از کشور باشیم.

جلوگیری از ورود تلفن های همراه تقلبی

ضمن اینکه اجرا و موفقیت طرح رجیستر تلفن های همراه بر اقتصاد کشور اثر مثبت دارد، برای مشتریان هم مزایایی به همراه دارد. جلوگیری از ورود تلفن های همراه تقلبی به بازار یا به فروش نرفتن گوشی‌های تلفن همراه تقلبی و قاچاق مزایایی ست که در این طرح به چشم می‌آید. جلوگیری از ورود تلفن های همراه بدون خدمات پس از فروش و بدون گارانتی نیز می‌تواند از دیگر مزایای اجرای صحیح طرح رجیستری تلفن همراه برای مصرف کنندگان باشد.

14 آذر اجرای مرحله دوم طرح رجیستری تلفن همراه

28 مهر آغاز اجرای اولین مرحله طرح رجیستری تلفن همراه بود. طرحی که به واسطه آن فقط یک مدل از تلفن های همراه اپل رجیستری شدند. اما چند روزی ست وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات خبر از اجرای مرحله دوم این طرح داده و می گوید:" از 14 آذر تمام مدل های ساخته شده توسط شرکت اپل مشمول طرح رجیستری می شوند. اگر گوشی از مجاری رسمی وارد نشده باشد، پیامکی برای فرد مبنی بر اینکه ۳۰ روز فرصت دارد گوشی خود را ثبت کند ارسال می شود. این گوشی‌ها تا ۳۰ روز کار می‌کنند و در نهایت بعد از آن غیرفعال می شوند."

کاهش 95 درصدی قاچاق تلفن همراه با اجرای طرح رجیستری

پیش از ایران کشورهای ترکیه، امارات، اوکراین و کشورهای بسیار دیگری در طول سال های اخیر با استفاده از اجرای طرح رجیستری تلفن همراه به مبارزه با قاچاق این محصول پرداخته اند و توانسته اند میزان قاچاق را بعضا از ۹۵ درصد به ۵ درصد کاهش دهند. فراموش نکنیم ضرر هر روز تاخیر در اجرای طرح رجیستری تلفن های همراه، معادل ورود روزانه ۳۰ هزار گوشی تلفن همراه قاچاق به کشور و ضرر 2500 میلیارد تومانی به درآمد دولت و کشور است.