تدابیر چینی‌ها برای مقابله با کمبود شدید آب

در کشور چین برای مقابله با بحران آب اصلاح باز تعریف الگوهای کشت محصولات کشاورزی به ویژه در رابطه با محصولات آب‌بری چون ذرت و گندم در دستور کار قرار گرفته است و دولتمردان تلاش می‌کنند با مجموعه اقداماتی مانند وضع قوانین سختگیرانه و نیز افزایش سواد آبی شهروندان از تشدید چالش‌های آبی جلوگیری کنند.

کد خبر: ۳۳۵۱۶

تاریخ: ۲۱ اسفند ۱۴۰۱ - ۱۰:۱۵

به گزارش سرویس اقتصادی عصرپرس از پاون، از جمله کشور‌های پهناور جهان که به واسطه جمعیت بسیار زیاد و توسعه شتابان با مشکلات فراوانی در حوزه تأمین و مصرف آب در بخش‌های مختلف رو به روست، باید به کشور چین اشاره کرد، کشوری با بیش از یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون نفر جمعیت که بر اساس منابع رسمی حداقل ۹۰۰ میلیون نفر آن‌ در معرض تنش آبی شدید قرار دارند.

تابستان سال گذشته برای مردم چین به واسطه موج شدید گرما تابستان بسیار سختی بود و مستند به اطلاعاتی که وب سایت خبری تحلیلی «the diplomat»، منتشر کرد، این تابستان گرم‌ترین و خشک‌ترین تابستان چین از زمان شروع ثبت رکورد در سال ۱۹۶۱ میلادی تاکنون بود، واقعیت مهمی که بیشترین اثر خود را بر روی منابع آبی و تولیدات کشاورزی کشور چین گذاشت و در بسیاری از حوضه‌ها به ویژه حوضه آبریز رودخانه یانگ تسه محدودیت‌های فراوانی را برای شهروندان در بخش‌های مختلف ایجاد کرد.

آمار و ارقام رسمی منتشر شده توسط این وب سایت خبری تحلیلی، حکایت از آن دارد که به واسطه موج گرمای پیش آمده در تابستان سال گذشته بیش از ۹۰۰ میلیون نفر در بیش از ۱۷ استان تحت تأثیر قرار گرفتند و فعالیت کشاورزی در حدود ۲.۲ میلیون هکتار از زمین‌های کشاورزی در استان‌های سیچوان، هوبی، هبی، جیانگشی و آنهویی با چالش جدی رو به رو شد.

از آنجا که کشور چین نیز همانند بسیاری از کشور‌های جهان تحت تأثیر پدیده تغییر اقلیم قرار گرفته است، پیش‌بینی این است که وضعیت بحرانی منابع آب در سال گذشته، سال جاری و سال‌های آینده نیز استمرار داشته باشد، وضعیتی که مقامات مسئول در این کشور را به فکر انداخته تا برای مقابله با این بحران مجموعه اقداماتی را در دستور کار قرار دهند.

البته خشکسالی و پدیده تغییر اقلیم، تنها چالش آبی در کشور چین نیست و بر اساس اطلاعات موجود، چین تحت تأثیر عوامل دیگری مانند صنعتی شدن سریع و توسعه شهرنشینی با چالش افت شدید کیفیت آب نیز رو به رو شده و پیش‌بینی‌ها حاکی از آن است که تا سال ۲۰۳۰ تقاضای آب در این کشور از مرز ۸۰۰ میلیارد مترمکعب در سال عبور می‌کند و این در حالی است که به دلیل بدتر شدن عوامل مرتبط با کمبود آب، آلودگی آب و رشد جمعیت، تأمین این حجم از آب چندان آسان نخواهد بود.

به ویژه به این دلیل که مستند به واقعیت‌های جغرافیایی پراکندگی بارش‌ها و منابع آبی در این کشور پهناور چه به لحاظ مکانی و چه به لحاظ زمانی یکسان نیست و به عنوان نمونه در حالی که جنوب چین پرآب و مستعد سیل‌های ویرانگر است، در مقابل شمال چین که مرکز کشاورزی این کشور محسوب می‌شود و بیش از ۲۵ درصد جمعیت را در خود جای داده است، تنها ۴ درصد از منابع آبی را در اختیار دارد.

این وضعیت سبب شده تا در دهه‌های گذشته دولتمردان چینی برای پاسخ به نیاز آبی خود به منظور توسعه اقتصادی اتکای فراوانی به آب‌های زیر‌زمینی داشته باشند و بر همین اساس هم اینک ۷۰ درصد از جمعیت این کشور برای تأمین نیاز‌های آبی خود به آب‌های زیر‌زمینی متکی هستند.

اتکای بیش از حد چینی‌ها به منابع آب زیر زمینی مشکلات فراوان دیگری را برای مردم کشور چین رقم زده و به عنوان نمونه در مناطق شمالی این کشور عمق بسیاری آبخوان‌ها به طور متوسط ۲۰ تا ۴۰ متر ظرف چند دهه گذشته افزایش یافته است.

به همه این چالش‌ها باید موضوع مهم آلودگی منابع آب موجود را نیز افزود، واقعیتی که گفته می‌شود در بیش از ۸۰ درصد شهر‌های چین به یک چالش بزرگ تبدیل شده و مستند به یک مطالعه میدانی که در سال ۲۰۱۶ انجام شد، دست کم ۸۰ درصد از آب‌های زیر‌زمینی این کشور به طور قابل توجهی توسط آلاینده‌ها از جمله فلزات سنگین مانند آرسنیک آلوده شده‌اند.

چالش‌هایی که در حوزه آب در کشور چین ایجاد شده و پیش‌بینی می‌شود در دهه‌های آینده در صورت عدم اقدام موثر دولت تشدید شوند، سبب شده تا دولتمردان چینی مجموعه اقداماتی را برای مقابله با این شرایط در پیش بگیرند که در ادامه به بخشی از مهم‌ترین آن‌ها اشاره می‌شود.

اجرای پروژه‌های انتقال آب در بالادست رود برهماپوترا

از جمله این اقدامات و برنامه‌ها باید به پروژه‌های بزرگ انتقال آب بین حوضه‌ای اشاره کرد که با هدف ایجاد عدالت در پراکندگی منابع آب دنبال می‌شود و از قرار معلوم همچنان در دستور کار دولت قرار دارد و در سال‌های آینده نیز در مناطقی مانند بالا دست رود برهماپوترا ادامه خواهد داشت.

برنامه‌ریزی ویژه برای افزایش سواد آبی شهروندان

یکی دیگر از برنامه‌های مهم چینی‌ها برای مقابله با چالش‌های آب در آینده تلاش برای افزایش سواد آبی شهروندان است، اتفاقی که شهروندان را قادر می‌سازد نقش بیشتر و موثرتری در نظارت و حفاظت از محیط زیست ایفا کنند و با گزارش دادن تخلفات آبی، دولت را در مقابله با این چالش‌ها به ویژه در حوزه آلوده کردن منابع آب یاری دهند.

ایجاد استقلال مدیریتی در منابع آبی با کمک ۳۰۰ هزار مدیر

استقلال در مدیریت منابع آب از سطح سیاسی شهرستان تا استان و ایجاد انسجام مدیریتی میان دستگاه‌های مختلف با هدف مدیریت واحد و مقتدر بر منابع آب از دیگر برنامه‌هایی است که چینی‌ها در دستور کار خود قرار داده‌اند و گفته می‌شود در حال حاضر بیش از ۳۰۰ هزار مدیر آبی در سطوح مختلف سیاسی فعالیت می‌کنند، اتفاقی که گفته می‌شود از زمان عملیاتی شدن به بهبود کیفیت آب و جلوگیری از آلوده‌تر شدن منابع آب کمک شایانی کرده است.

برنامه‌ریزی برای استفاده از پساب شهری در ۸۰ درصد مناطق شهری

استفاده مجدد از پساب شهری برای آبیاری فضا‌های سبز و احیای تالاب‌ها نیز از دیگر طرح‌های بزرگی است که از سال ۲۰۱۴ در دستور کار مدیران آبی در کشور چین قرار گرفته است و هم اینک در ۳۰ شهر بزرگ چین از جمله شانگ‌های و پکن با جدیت در حال اجراست و تا سال ۲۰۳۰ دولت چین قصد دارد بیش از ۸۰ درصد از مناطق شهری خود را به این تکنولوژی‌ها مجهز کند.

تصویب قوانین سختگیرانه برای مقابله با تخلفات آبی

تصویب قوانین سختگیرانه برای مقابله با تخلفات آبی با هدف حفاظت و احیای اکولوژیکی رودخانه‌ها و تالاب‌ها از دیگر برنامه‌های مهمی است که در دستور کار چینی‌ها قرار دارد و به عنوان نمونه در سال ۲۰۲۱ میلادی قانون جدید حفاظت از رودخانه یانگ تسه برای حفاظت ویژه از طولانی‌ترین رودخانه چین وضع شد، قانونی که نشان می‌دهد چینی‌ها تا چه میزان به جزئیات و تفاوت‌های زیست محیطی دقت می‌کنند و از وضع قوانین کلی و بعضاً غیرقابل اجرا اجتناب دارند.

پرهیز از کشت ذرت و گندم در مناطقی مانند سیچوآن

بازتعریف الگوی کشت و پرهیز از کشت محصولات آب‌بر در مناطق خشک از دیگر اقداماتی است که چینی‌ها برای مقابله با بحران آب در سال‌های آینده در دستور کار قرار داده‌اند. به عنوان نمونه بر اساس مطالعات انجام شده کشت ذرت و گندم در مناطقی مانند سیچوآن و شاندونگ نقش فراوانی در تشدید خشکسالی در این مناطق داشته و بر این اساس کشت این محصولات در این مناطق با محدودیت‌های فراوانی رو به رو خواهد شد.