اجرای پویش «هفته سلامت دهان کودکان» از ۲۵ مهر/ تأکید بر پیشگیری از حوادث و توجه به سلامت کودکان

به گزارش خبرنگار عصرپرس، دکتر زهرا قربانی، مدیرکل دفتر سلامت دهان و دندان وزارت بهداشت  روز یکشنبه 12 مهرماه در نشست خبری که به مناسبت روز جهانی کودک در ستاد وزارت بهداشت برگزار شد، با اشاره به اینکه گروه هدف اصلی دفتر سلامت دهان و دندان در حوزه آموزش و ارائه خدمات، کودکان هستند، اظهار کرد: پویش سلامت دهان کودکان از ۲۵ مهرماه آغاز می‌شود و هر روز این هفته یک شعار مشخص خواهد داشت.

وی افزود: روز نخست این پویش با شعار «دو دوتا یادت نره؛ دوبار مسواک، هر بار دو دقیقه»، روز ۲۶ مهر با شعار «نخ دندان، دوست دندان»، روز ۲۷ مهر با شعار «دندان سالم با تغذیه سالم»، روز ۲۸ مهر با شعار «دندان شش، دوست شما؛ از شش سالگی تا پایان عمر»، روز ۲۹ مهر با شعار «دندان حاوی فلوراید، محافظ دندان» و روز ۳۰ مهر با شعار «دهان و دندان سالم با مراجعه» نام‌گذاری شده است.

توزیع ۳۰۰ هزار مسواک و خمیردندان میان دانش‌آموزان مناطق محروم

مدیرکل دفتر سلامت دهان و دندان وزارت بهداشت با اشاره به اجرای برنامه‌های سال گذشته گفت: سال گذشته ۳۰۰ هزار مسواک و خمیردندان میان دانش‌آموزان پایه سوم دبستان در مناطق محروم توزیع شد و دو کاربرگ رنگی آموزشی نیز در اختیار دانش‌آموزان قرار گرفت.

قربانی ادامه داد: در این کاربرگ‌ها مفاهیم سلامت دهان و دندان در کنار موضوعات درسی مانند ریاضی، علوم، هنر و فارسی آموزش داده شد و بازخورد بسیار خوبی از اجرای این برنامه دریافت کردیم.

وی گفت: در برخی مدارس نیز دانش‌آموزان با یک آهنگ شاد، هفته‌ای دو بار روش صحیح مسواک زدن را تمرین می‌کردند و هدف اصلی این برنامه، ترویج فرهنگ مسواک زدن در میان کودکان بود؛ به‌ویژه در مناطق محرومی که ممکن است خانواده‌ها حتی توان خرید مسواک را نداشته باشند.

قربانی با بیان اینکه مسواک زدن هر سه ماه یک‌بار نیازمند تعویض مسواک است، افزود: این برنامه در هفت استان و با همکاری ۱۵ دانشگاه علوم پزشکی اجرا شد و حدود ۱۰ دانشگاه دیگر نیز به صورت داوطلبانه و با کمک خیرین در اجرای آن مشارکت کردند.

مدیرکل دفتر سلامت دهان و دندان وزارت بهداشت یکی دیگر از برنامه‌های مهم سال گذشته را برگزاری جشن «دندان ۶» عنوان کرد و گفت: از حدود یک میلیون و ۲۰۰ هزار دانش‌آموز پایه اول، حدود ۴۵۰ هزار دانش‌آموز به همراه والدین خود در این برنامه شرکت کردند.

وی توضیح داد: دندان شماره ۶ یکی از مهم‌ترین دندان‌های دائمی است که از حدود شش سالگی رویش پیدا می‌کند و هدف از اجرای این برنامه، آشنایی کودکان و والدین با اهمیت مراقبت از این دندان و حفظ آن تا پایان عمر است.

قربانی افزود: با توجه به شیوع بالای پوسیدگی دندان‌های شیری در کودکان، تلاش می‌کنیم دست‌کم دندان‌های دائمی کودکان را حفظ کنیم. این موضوع مورد توجه کارکنان بهداشتی، معلمان و دانش‌آموزان قرار گرفته و امسال نیز آموزش و پرورش به صورت جدی پیگیر ادامه این برنامه است.

اجرای رایگان فلورایدتراپی دانش‌آموزان

مدیرکل دفتر سلامت دهان و دندان وزارت بهداشت با اشاره به اجرای فلورایدتراپی دانش‌آموزان گفت: این خدمت به صورت رایگان و دو بار در سال ارائه می‌شود که مرحله نخست سال گذشته با پیشرفت خوبی اجرا شد، اما مرحله دوم به دلیل تعطیلی مدارس و شرایط خاص کشور با کاهش پوشش مواجه شد.

وی با انتقاد از انتشار اطلاعات نادرست درباره فلوراید در فضای مجازی اظهار کرد: متأسفانه برخی اخبار نادرست درباره مضرات فلوراید باعث شده است بعضی خانواده‌ها برای انجام این خدمت رضایت ندهند، در حالی که این مسئله آسیب بزرگی به سلامت دهان و دندان کودکان وارد می‌کند.

قربانی تأکید کرد: فلورایدتراپی اگر در مطب‌های دندانپزشکی انجام شود، هزینه میلیونی خواهد داشت، اما همین ماده با همان کیفیت در مدارس به صورت رایگان در اختیار دانش‌آموزان قرار می‌گیرد.

وی از خانواده‌ها و رسانه‌ها خواست در مقابله با اطلاعات نادرست و غیرعلمی در حوزه سلامت دهان و دندان همکاری کنند و اطلاعات مورد نیاز خود را از منابع علمی و معتبر دریافت کنند.

دکتر قربانی همچنین از آموزش مراقبان سلامت مدارس و معلمان ابتدایی خبر داد و گفت: سال گذشته با همکاری وزارت آموزش و پرورش، تمامی مراقبان سلامت مدارس در حوزه سلامت دهان و دندان آموزش‌های تئوری و عملی دریافت کردند.

وی افزود: با دستور وزیر آموزش و پرورش، دو حوزه سلامت شامل کمک‌های اولیه و امداد و نجات و همچنین سلامت دهان و دندان برای آموزش معلمان در نظر گرفته شد و تعداد زیادی از معلمان مقطع ابتدایی که معلم بهداشت نبودند نیز در این زمینه آموزش دیدند.

همکاری جامعه دندانپزشکی در پویش سلامت دهان

مدیرکل دفتر سلامت دهان و دندان وزارت بهداشت با اشاره به همکاری جامعه دندانپزشکی کشور گفت: اتفاق مبارکی که در سال گذشته و امسال رخ داد، قرار گرفتن جامعه دندانپزشکی در کنار وزارت بهداشت برای ارتقای سواد سلامت مردم بود.

وی ادامه داد: مهرماه به عنوان ماه سلامت دهان از سوی جامعه دندانپزشکی پذیرفته شده و انجمن‌های علمی دندانپزشکی و دندانپزشکان نیز در این پویش مشارکت دارند و پیام‌های استاندارد وزارت بهداشت درباره سلامت دهان را به مخاطبان منتقل می‌کنند.

قربانی افزود: برخی دندانپزشکان نیز با توجه به شرایط اقتصادی مردم، در این ماه تخفیف‌هایی برای بیماران خود در نظر گرفته‌اند.

انتشار دو کتاب خودمراقبتی سلامت دهان و دندان

وی از انتشار دو کتاب خودمراقبتی سلامت دهان و دندان برای کودکان خبر داد و گفت: این کتاب‌ها برای دو گروه سنی صفر تا ۶ سال و ۶ تا ۱۲ سال با همکاری دفتر آموزش و ارتقای سلامت وزارت بهداشت تهیه و چاپ شده‌اند و قرار است در اختیار مراقبان سلامت و معلمان بهداشت قرار گیرند تا آموزش‌های استاندارد در اختیار کودکان و خانواده‌ها قرار گیرد.

اجرای پویش «باش یادت نره» برای مادر و کودک

مدیرکل دفتر سلامت دهان و دندان وزارت بهداشت همچنین از آماده‌سازی پویش «باش یادت نره» خبر داد و گفت: این پویش با محوریت مادر و کودک طراحی شده و در آینده نزدیک جزئیات آن به صورت رسمی اعلام خواهد شد.

وی افزود: پوسیدگی دندان‌های شیری می‌تواند پیش‌بینی‌کننده پوسیدگی دندان‌های دائمی باشد؛ بنابراین اگر پیشگیری از مراحل اولیه زندگی و با فرهنگ‌سازی صحیح در خانواده انجام شود، می‌توان به کاهش شاخص‌های پوسیدگی دندان در کشور امیدوار بود.

پیمایش ملی سلامت دهان و دندان پس از ۱۰ سال اجرا می‌شود

قربانی از اجرای دو پیمایش ملی سلامت دهان و دندان در گروه‌های کودکان و بزرگسالان خبر داد و گفت: بودجه این پیمایش‌ها از سوی وزارت بهداشت تأمین شده و مؤسسه ملی تحقیقات سلامت قراردادهای مربوط به اجرای آن را منعقد کرده است.

وی ادامه داد: به‌زودی پیمایش کشوری سلامت دهان و دندان، پس از حدود ۱۰ سال، آغاز می‌شود تا شاخص‌های سلامت دهان و دندان کشور مشخص و بر اساس نتایج آن برای دانشگاه‌های علوم پزشکی برنامه‌ریزی شود.

مدیرکل دفتر سلامت دهان و دندان وزارت بهداشت افزود: در برنامه عملیاتی وزارت بهداشت، تعیین شاخص پوسیدگی دندان در کودکان ۱۲ ساله نیز برای دانشگاه‌های علوم پزشکی در نظر گرفته شده و برنامه‌هایی مانند مسواک زدن گروهی و پویش‌های سلامت دهان نیز از سوی وزارت بهداشت در دانشگاه‌ها پیگیری می‌شود.

دکتر قربانی در پایان ابراز امیدواری کرد با استمرار فعالیت مدارس و فراهم شدن شرایط مناسب، برنامه‌های سلامت دهان و دندان کودکان در سنین پایه با قدرت و به صورت کامل اجرا شود.

توجه به پنج سال نخست زندگی؛ پایه سلامت و شخصیت کودک

دکتر محمد زنوزی‌راد، دبیر انجمن پزشکان کودکان ایران نیز در این نشست با تأکید بر اهمیت سلامت کودکان گفت: یکی از اهداف مهم انجمن پزشکان کودکان، تلاش برای ارتقای سلامت کودکان و گردهم آوردن متخصصان این حوزه در قالب یک انجمن علمی است.

وی با اشاره به اهمیت جمعیت جوان کشور اظهار کرد: اگر در زمینه جمعیت جوان و سلامت کودکان موفق عمل نکنیم، جامعه در آینده با سالمندی جمعیت مواجه خواهد شد و لازم است این موضوع با جدیت بیشتری مورد توجه قرار گیرد.

زنوزی‌راد با بیان اینکه «کودک امروز، آینده جهان است»، افزود: نحوه نگاه ما به کودک، ابعاد و ویژگی‌های توسعه آینده جامعه را مشخص می‌کند. به عنوان یک متخصص کودکان معتقدم می‌توان زندگی انسان را از منظر سلامت به دو دوره قبل و بعد از پنج‌سالگی تقسیم کرد؛ چراکه در پنج سال نخست زندگی، پایه‌های سلامت جسمی، روانی، شخصیت و بسیاری از ویژگی‌های فرد شکل می‌گیرد.

وی تأکید کرد: برنامه‌ریزان و مدیران حوزه‌های مختلف باید این موضوع را در سیاست‌گذاری‌ها و بودجه‌ریزی‌ها مورد توجه قرار دهند و کودک را در مرکز برنامه‌های توسعه قرار دهند.

دبیر انجمن پزشکان کودکان ایران پیشنهاد کرد به جای اینکه گفته شود «محور توسعه، انسان است»، نگاه دقیق‌تر این باشد که «محور توسعه، کودک است»؛ چراکه توجه به کودک، در حقیقت توجه به آینده جامعه است.

زنوزی‌راد همچنین بر نقش رسانه‌ها در ارتقای سلامت کودکان تأکید کرد و گفت: رسانه‌ها باید در کنار انجمن‌های علمی و وزارت بهداشت قرار گیرند و به منبعی برای آموزش و توسعه فرهنگ سلامت تبدیل شوند.

وی همچنین خواستار آینده‌نگر شدن آموزش پزشکی شد و افزود: پزشکی که امروز آموزش می‌بیند ممکن است هفت سال بعد وارد عرصه حرفه‌ای شود و پس از آن نیز سال‌ها به عنوان پزشک متخصص فعالیت کند؛ بنابراین باید در آموزش پزشکی، تغییرات آینده جهان، فناوری‌ها و ابزارهای جدید نیز مورد توجه قرار گیرد.

ضرورت فرهنگ‌سازی برای پیشگیری از حوادث کودکان

دکتر رضا شروین بدو، فوق‌تخصص بیماری‌های مغز و اعصاب کودکان، نیز با تأکید بر اهمیت پیشگیری از حوادث و آسیب‌های کودکان گفت: یکی از محورهای مهم فعالیت انجمن پزشکان کودکان، توجه به حوادث و آسیب‌هایی است که کودکان در معرض آن قرار دارند.

وی با اشاره به نقش دانشگاه‌ها در اجرای طرح‌های مرتبط با حوادث کودکان اظهار کرد: برای کاهش این آسیب‌ها، آموزش عمومی ضروری است و رسانه‌ها می‌توانند نقش مهمی در فرهنگ‌سازی و تبدیل رفتارهای ایمن به یک هنجار اجتماعی ایفا کنند.

بدو با اشاره به استفاده از کمربند ایمنی در خودرو افزود: زمانی بستن کمربند ایمنی در جامعه چندان مرسوم نبود، اما با آموزش و فرهنگ‌سازی به یک رفتار عمومی تبدیل شد. در مورد ایمنی کودکان نیز باید همین روند دنبال شود.

وی تأکید کرد: کودکان نباید در صندلی جلو خودرو بنشینند و در صورت قرار گرفتن در صندلی عقب نیز باید متناسب با سن و شرایط جسمی از تجهیزات ایمنی مناسب استفاده کنند. والدین باید بدانند کودک از چه سنی می‌تواند از کمربند ایمنی معمولی استفاده کند و تا چه زمانی باید از صندلی مخصوص کودک بهره بگیرد.

این متخصص مغز و اعصاب کودکان با هشدار درباره خطر کیسه هوا برای کودکان گفت: اگر کودک حتی برای مدت کوتاهی در صندلی جلو قرار گیرد، باید تجهیزات ایمنی به شکل صحیح مورد استفاده قرار گیرد؛ چراکه عملکرد کیسه هوا می‌تواند برای کودک خطرناک باشد.

وی خاطرنشان کرد: همچنان شاهد آسیب دیدن کودکان در حوادث هستیم و علاوه بر حوادث معمول، آسیب‌های ناشی از جنگ و درگیری‌ها نیز بار دیگری بر مشکلات کودکان تحمیل کرده است. بنابراین آموزش، فرهنگ‌سازی و استفاده از ظرفیت رسانه‌ها برای پیشگیری از این آسیب‌ها باید با جدیت دنبال شود.

خبرنگار: محسن ولی‌زاده