لنکرانی: موارد سرطان کولورکتال در ۱۰ سال گذشته حدود ۴۰ درصد افزایش یافته است

به گزارش خبرنگار عصرپرس، دکتر کامران باقری لنکرانی امروز سه‌شنبه 17 شهریور درنشست خبری ، با بیان اینکه افزایش بروز سرطان‌ها به یک واقعیت جهانی تبدیل شده است، اظهار کرد: بخشی از این افزایش به دلیل سالمند شدن جمعیت جهان و بخشی نیز ناشی از تغییرات سبک زندگی و الگوی مصرف است. امروز با اپیدمی چاقی و اضافه‌وزن مواجه هستیم و می‌دانیم که چاقی یکی از عوامل خطر مهم در بروز برخی سرطان‌هاست.

وی افزود: مصرف دخانیات و الکل نیز از عوامل شناخته‌شده افزایش‌دهنده خطر ابتلا به سرطان هستند. همچنین تغییر الگوی تغذیه و افزایش مصرف غذاهای فرآوری‌شده و غیرطبیعی، از جمله برخی کنسروها، شیرینی‌ها و دیگر مواد غذایی فرآوری‌شده، می‌تواند در افزایش احتمال ابتلا به سرطان نقش داشته باشد.

لنکرانی ادامه داد: مجموع این عوامل باعث شده است که روند بروز بسیاری از انواع سرطان در جهان و از جمله در کشور ما رو به افزایش باشد و لازم است نسبت به این تغییرات هوشیارتر باشیم.

وی با اشاره به سرطان کولورکتال گفت: در مورد سرطان روده بزرگ، همان عوامل خطری که به آنها اشاره شد، در ایجاد بیماری نقش دارند و تغییرات سبک زندگی و الگوی تغذیه نیز در این زمینه اهمیت زیادی دارد.

این متخصص همچنین درباره سرطان کبد اظهار کرد: در گذشته بخش قابل‌توجهی از سرطان‌های کبد با ویروس‌های هپاتیت، به‌ویژه هپاتیت B، ارتباط داشت؛ البته همچنان مواردی از سرطان کبد ناشی از هپاتیت B داریم، اما سهم سرطان‌های کبدی مرتبط با کبد چرب در حال افزایش است.

لنکرانی تصریح کرد: به همین دلیل می‌توان گفت سرطان کبد نیز با شتاب در حال افزایش است و این موضوع باید مورد توجه جدی نظام سلامت قرار گیرد.

وی در ادامه با اشاره به آمار سرطان کولورکتال گفت: در ۱۰ سال گذشته حدود ۴۰ درصد افزایش در موارد سرطان کولورکتال یا سرطان روده بزرگ داشته‌ایم.

لنکرانی خاطرنشان کرد: البته بخشی از این افزایش می‌تواند ناشی از بهبود تشخیص بیماری باشد، چراکه دسترسی و استفاده از خدمات تشخیصی مانند کولونوسکوپی افزایش یافته است؛ اما بخشی از این افزایش نیز واقعاً ناشی از افزایش بروز بیماری است و نمی‌توان همه آن را به بهبود تشخیص نسبت داد.

وی تأکید کرد: مجموعه این تغییرات نشان می‌دهد که پیشگیری، اصلاح سبک زندگی، کنترل عوامل خطر و تشخیص زودهنگام باید بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد.

سلامت روان کارکنان نظام سلامت باید جدی گرفته شود

لنکرانی با اشاره به فشارهای روانی واردشده بر کارکنان نظام سلامت، بر ضرورت توجه جدی‌تر به سلامت روان و فرسودگی شغلی این گروه تأکید کرد.

لنکرانی اظهار کرد: یکی از موضوعاتی که باید در نظام سلامت مورد توجه قرار گیرد، خودِ سلامت روان کارکنان این نظام است؛ چراکه این افراد با فشارهای روانی قابل‌توجهی در محیط کار مواجه هستند.

وی افزود: بحث فرسودگی شغلی نیز از جمله مسائلی است که باید جدی گرفته شود. کارکنان حوزه سلامت، از جمله پزشکان و پرستاران، در شرایطی فعالیت می‌کنند که نیازمند تحمل فشارهای متعدد و مستمر هستند و تداوم این وضعیت می‌تواند بر سلامت روان و کیفیت عملکرد آنها اثر بگذارد.

لنکرانی تأکید کرد: توجه به سلامت روان کارکنان نظام سلامت، بخشی از مسیر ارتقای کیفیت خدمات سلامت است و نباید در برنامه‌ریزی‌های حوزه سلامت مورد غفلت قرار گیرد.

فاصله گرفتن از غذاهای طبیعی می‌تواند زمینه‌ساز افزایش برخی بیماری‌ها باشد

لنکرانی با اشاره به تأثیر تغییر الگوی تغذیه بر سلامت جامعه گفت: فاصله گرفتن از غذاهای طبیعی و افزایش مصرف مواد غذایی فرآوری‌شده می‌تواند در افزایش برخی بیماری‌های گوارشی، متابولیک و حتی عفونی نقش داشته باشد.

لنکرانی با اشاره به تغییر الگوی بیماری‌ها در جوامع مختلف اظهار کرد: در سال‌های اخیر شاهد تغییراتی در وضعیت بیماری‌ها هستیم و برخی بیماری‌ها که پیش‌تر کمتر مشاهده می‌شدند، امروز با شیوع بیشتری روبه‌رو هستند.

وی افزود: هرچه از غذاهای طبیعی و شیوه‌های طبیعی تهیه و پخت غذا فاصله گرفته‌ایم، شاهد افزایش برخی بیماری‌ها در جوامع مختلف بوده‌ایم. بنابراین لازم است در کنار توجه به میزان مصرف غذا، به کیفیت و فرآوری مواد غذایی نیز توجه شود.

لنکرانی با اشاره به نقش برخی ترکیبات مورد استفاده در صنایع غذایی گفت: برخی مواد افزودنی مانند امولسیفایرها می‌توانند بر مخاط دستگاه گوارش اثر بگذارند و از این طریق بر عملکرد سیستم ایمنی تأثیر داشته باشند. بنابراین باید درباره تأثیر مصرف گسترده این ترکیبات بر سلامت، بررسی‌های بیشتری انجام شود.

وی در ادامه به شیوع بیماری رفلاکس معده اشاره کرد و گفت: در گزارش‌های مختلف، میزان قابل‌توجهی از ابتلا به بیماری رفلاکس یا برگشت اسید معده در استان‌های مختلف کشور گزارش شده است. این بیماری ارتباط زیادی با عادات غذایی دارد.

لنکرانی ادامه داد: مصرف زیاد چای و قهوه، نوشابه‌های گازدار، غذاهای تند و برخی عادات غذایی می‌توانند موجب افزایش برگشت اسید معده شوند و در بسیاری از موارد، اصلاح این عادات می‌تواند بدون نیاز به دارو به کاهش علائم کمک کند.

وی همچنین با اشاره به ارتباط تغذیه و سلامت روان اظهار کرد: برخی اختلالات روانی و رفتاری می‌توانند با الگوی تغذیه و رفتار غذایی ارتباط داشته باشند و در برخی افراد به شکل پرخوری یا اختلال در کنترل مصرف غذا بروز کنند.

لنکرانی افزود: یکی از اختلالات شناخته‌شده در این حوزه، پرخوری عصبی است که فرد پس از خوردن غذا احساس گناه پیدا می‌کند و ممکن است برای جلوگیری از افزایش وزن، اقدام به تحریک استفراغ کند. این اختلال ماهیت روان‌شناختی دارد و نیازمند تشخیص و درمان مناسب است.

وی تأکید کرد: توجه به الگوی تغذیه، کیفیت مواد غذایی و ارتباط آن با سلامت جسم و روان، باید به عنوان بخشی از رویکرد پیشگیرانه نظام سلامت مورد توجه قرار گیرد.

پزشکی خانواده نباید صرفاً ابزاری برای کاهش هزینه‌های سلامت باشد

لنکرانی با تأکید بر اینکه پزشکی خانواده می‌تواند به ارتقای سلامت کشور کمک کند، گفت: پزشکی خانواده هدف نهایی یا آرمان نظام سلامت نیست، بلکه ابزاری برای اصلاح و تقویت ساختار نظام سلامت کشور است.

لنکرانی اظهار کرد: پزشکی خانواده می‌تواند در بهبود شرایط سلامت کشور نقش داشته باشد، اما نباید آن را به عنوان یک هدف مستقل در نظر گرفت. پزشکی خانواده در واقع یک پروژه و یکی از اجزای اصلاحاتی است که باید در نظام سلامت انجام شود.

وی با انتقاد از نگاه صرفاً اقتصادی به پزشکی خانواده افزود: برخی تصور می‌کنند پزشکی خانواده باید به گونه‌ای طراحی شود که نقش دروازه‌بان هزینه‌های نظام سلامت را ایفا کند و صرفاً موجب کاهش هزینه‌ها شود؛ در حالی که هدف اصلی باید ارتقای سلامت مردم باشد.

لنکرانی ادامه داد: اگر هدف ما از راه‌اندازی پزشکی خانواده صرفاً کاهش هزینه‌های سلامت باشد، ممکن است حتی در پنج یا ۱۰ سال نخست، هزینه‌های نظام سلامت افزایش پیدا کند. بنابراین نباید موفقیت پزشکی خانواده را فقط با شاخص کاهش هزینه‌ها ارزیابی کرد.

وی تصریح کرد: نگاه درست این است که پزشکی خانواده به عنوان مکمل شبکه بهداشت و درمان توسعه پیدا کند و بتواند به تقویت شبکه و کل نظام سلامت کمک کند. در چنین شرایطی، سرمایه‌گذاری در پزشکی خانواده می‌تواند در نهایت به ارتقای سلامت جامعه منجر شود.

لنکرانی با تأکید بر اینکه اجرای موفق پزشکی خانواده تنها بر عهده وزارت بهداشت نیست، گفت: برای به نتیجه رسیدن این طرح، همه بخش‌های مرتبط باید همکاری و همراهی کنند.

وی افزود: وزارت بهداشت باید پزشکی خانواده را به عنوان بخشی از نقشه کلی اصلاحات نظام سلامت ببیند، نه یک اقدام منفرد یا نقطه‌ای. اگر قرار باشد تنها با اجرای یک پروژه مشخص بخواهیم بخشی از مشکلات نظام سلامت را حل کنیم، نتیجه مطلوب حاصل نخواهد شد.

لنکرانی خاطرنشان کرد: اجرای موفق پزشکی خانواده نیازمند همراهی ارائه‌دهندگان خدمات سلامت، مردم، سیاست‌گذاران و به‌ویژه سازمان‌های بیمه‌گر است.

وی تأکید کرد: پزشکی خانواده زمانی می‌تواند به نتیجه برسد که همه ذی‌نفعان نظام سلامت در کنار یکدیگر قرار گیرند و آن را به عنوان بخشی از یک برنامه جامع برای اصلاح و ارتقای نظام سلامت دنبال کنند.

الگوی بروز سرطان در کشور به عوامل جغرافیایی و سبک زندگی وابسته است

لنکرانی با اشاره به تفاوت الگوی بروز سرطان در مناطق مختلف کشور، گفت: برخی انواع سرطان در مناطق خاص جغرافیایی شیوع بیشتری دارند و بررسی این تفاوت‌ها می‌تواند در شناسایی عوامل خطر و برنامه‌ریزی برای پیشگیری مؤثر باشد.

وی با بیان اینکه سرطان روده بزرگ از جمله سرطان‌هایی است که افزایش قابل توجهی در کشور داشته است، اظهار کرد: در برخی مناطق جنوبی کشور نیز الگوی متفاوتی از بروز سرطان‌ها مشاهده می‌شود و این تفاوت‌ها نیازمند بررسی دقیق عوامل محیطی، تغذیه‌ای و سبک زندگی است.

لنکرانی همچنین به تفاوت‌های جغرافیایی در بروز برخی سرطان‌های دستگاه گوارش اشاره کرد و افزود: در کمربند شمالی کشور، برخی انواع سرطان‌های معده با شیوع بیشتری نسبت به سایر مناطق دیده می‌شوند؛ موضوعی که می‌تواند با عوامل محیطی، تغذیه‌ای و شرایط خاص این مناطق مرتبط باشد.

وی در ادامه با اشاره به مباحث مطرح‌شده درباره ارتباط مصرف مواد افیونی و سرطان گفت: مطالعات انجام‌شده در استان گلستان نشان داده‌اند که مصرف مواد افیونی می‌تواند با بروز برخی سرطان‌ها ارتباط داشته باشد.

به گفته لنکرانی، یافته‌های پژوهشی انجام‌شده در این زمینه نشان می‌دهد که مواد افیونی و مواجهه با آنها می‌توانند در ایجاد یا افزایش خطر برخی سرطان‌ها، از جمله سرطان‌های دستگاه گوارش، نقش داشته باشند و این موضوع نیازمند توجه بیشتر در برنامه‌های پیشگیری و کنترل سرطان است.

وی تأکید کرد: شناخت عوامل خطر سرطان در مناطق مختلف کشور، از جمله عوامل مرتبط با تغذیه، محیط، سبک زندگی و مصرف مواد، می‌تواند به طراحی برنامه‌های مؤثرتر برای پیشگیری و کاهش بار بیماری سرطان در کشور کمک کند.

خبرنگار: معصومه مرادی