هشدار فوقتخصصان گوارش؛
سرطانهای گوارشی در سنین پایینتر بروز میکنند/آغاز غربالگری از ۴۵ سالگی ضروری است
دبیر اجرایی همایش جامع گوارش و کبد ایران از ورود داروی جدید کبد چرب به کشور خبر داد و بر ضرورت نوسازی تجهیزات تشخیصی و رفع توزیع نامتوازن پزشکان متخصص تأکید کرد.
به گزارش خبرنگار سرویس اجتماعی عصرپرس، دبیر اجرایی پنجمین همایش جامع گوارش و کبد ایران با هشدار نسبت به کاهش سن ابتلا به سرطانهای دستگاه گوارش، اعلام کرد روند ابتلا بهویژه در سرطان روده بزرگ رو به افزایش است و به همین دلیل سن آغاز غربالگری این بیماری از ۵۰ به ۴۵ سال کاهش یافته است.
سید امیرپاشا طبائیان روز دوشنبه در نشست خبری پنجمین همایش جامع گوارش و کبد ایران، همایش هپاتیت تهران و همایش جامع آندوسکوپیهای پیشرفته دستگاه گوارش که در مرکز همایشهای رازی برگزار شد، گفت: تغییر سبک زندگی، افزایش چاقی، کمتحرکی، مصرف غذاهای پرچرب و فرآوریشده، استعمال دخانیات و کاهش مصرف میوه و سبزیجات از مهمترین عوامل افزایش بروز سرطانهای گوارشی در سنین پایینتر هستند.
وی با اشاره به وضعیت سرطان معده در کشور افزود: شیوع این سرطان در ایران از میانگین جهانی بالاتر است و عواملی همچون آلودگی به میکروب هلیکوباکتر پیلوری، مصرف غذاهای شور و فرآوریشده، سیگار، الکل، اپیوم و نوشیدن چای بسیار داغ در افزایش خطر ابتلا نقش دارند. به گفته وی، استانهای شمالی و شمالغربی کشور، بهویژه اردبیل، از مناطق با شیوع بالاتر این بیماری محسوب میشوند.
طبائیان با تأکید بر نقش غربالگری در پیشگیری از سرطان روده بزرگ اظهار داشت: انجام سالانه آزمایش خون مخفی در مدفوع (FIT) و در صورت نیاز کولونوسکوپی برای افراد بالای ۴۵ سال، میتواند بسیاری از موارد بیماری را پیش از پیشرفت تشخیص داده و از بروز سرطان جلوگیری کند.
کبد چرب؛ بیماری رو به گسترش با درمانی تازه
دبیر اجرایی همایش گوارش و کبد درباره بیماریهای کبدی نیز گفت: امروزه کبد چرب و بیماریهای خودایمنی از مهمترین دلایل پیوند کبد در کشور به شمار میروند و پس از آن هپاتیتهای B و C قرار دارند.
وی افزود: ایران در زمینه پیوند کبد از جایگاه مناسبی برخوردار است و سالانه حدود ۸۰۰ عمل پیوند در کشور انجام میشود. همچنین با اجرای برنامه واکسیناسیون هپاتیت B از سال ۱۳۷۲، میزان شیوع این بیماری به حدود یک درصد کاهش یافته و ایران اکنون در زمره کشورهای با شیوع پایین قرار دارد.
طبائیان درباره هپاتیت C نیز اظهار کرد: شیوع این بیماری در جمعیت عمومی حدود ۰.۳ درصد است، اما در گروههای پرخطر مانند مصرفکنندگان مواد مخدر تزریقی، میزان ابتلا به شکل قابل توجهی افزایش مییابد. خوشبختانه داروهای خوراکی مؤثر برای درمان این بیماری در کشور موجود است و بیماران با یک دوره درمان سه تا ششماهه بهبود کامل پیدا میکنند.
وی همچنین از ورود داروی جدید درمان کبد چرب به کشور خبر داد و گفت: این دارو بهتازگی در جهان تأیید شده و اکنون در ایران نیز در دسترس قرار گرفته است، اما مصرف آن باید تنها بر اساس دستورالعملهای علمی و با نظر پزشک انجام شود.
لزوم نوسازی تجهیزات تشخیص سرطان
طبائیان با اشاره به اهمیت تشخیص زودهنگام سرطانهای گوارشی، بر ضرورت بهروزرسانی تجهیزات پزشکی تأکید کرد و گفت: استفاده از نسل جدید دستگاههای آندوسکوپی مجهز به فناوری هوش مصنوعی میتواند دقت تشخیص ضایعات پیشسرطانی را افزایش دهد، هرچند تأمین این تجهیزات به دلیل محدودیتهای ناشی از تحریم با دشواری همراه است.
وی همچنین نسبت به مصرف خودسرانه داروهای گوارشی هشدار داد و گفت: استفاده بدون نسخه از این داروها ممکن است علائم بیماری را پنهان کرده و موجب تأخیر در تشخیص بیماریهای جدی شود.
این فوقتخصص گوارش درباره رواج مصرف آمپولهای لاغری نیز اظهار کرد: هیچ دارویی بدون عارضه نیست و استفاده از داروهای کاهش وزن یا انجام بوتاکس معده تنها در صورت وجود اندیکاسیون پزشکی و با تجویز پزشک مجاز است. تبلیغات گسترده این داروها در فضای مجازی و استفاده خودسرانه از آنها میتواند عوارض جدی و حتی جبرانناپذیری برای افراد سالم به همراه داشته باشد.
چالش اصلی؛ توزیع نامتوازن پزشکان متخصص
معاون آموزشی سازمان نظام پزشکی در ادامه با اشاره به وضعیت نیروی انسانی حوزه سلامت گفت: مشکل کشور کمبود مطلق پزشک نیست، بلکه توزیع نامناسب پزشکان در مناطق مختلف است. در حالی که برخی شهرها با تراکم بالای پزشک مواجهاند، بسیاری از مناطق محروم همچنان از کمبود متخصصان رنج میبرند.
وی افزود: اگرچه افزایش ظرفیت پذیرش دانشجوی پزشکی در برنامه هفتم توسعه محقق شده است، اما نبود زیرساختهای آموزشی، رفاهی و امکانات مناسب، مانع استقرار پزشکان در مناطق کمبرخوردار شده است.
طبائیان خاطرنشان کرد: در حال حاضر ۸۱۵ فوقتخصص گوارش و کبد در سازمان نظام پزشکی ثبت شدهاند و با احتساب پزشکانی که هنوز اطلاعات خود را بهروزرسانی نکردهاند، شمار فوقتخصصان این رشته در کشور به حدود هزار نفر میرسد که از نظر تعداد، ظرفیت قابل قبولی محسوب میشود، اما همچنان توزیع متوازن آنها نیازمند برنامهریزی جدی است.
خبرنگار: محسن ولی زاده دلاور
لینک کوتاه خبر: